Xata Mənası: Bu sözün əsas mənası "çay, quru çay yatağı" deməkdir. Bəzi bölgələrdə isə "çay" mənasında deyil, daha çox kiçik, quru çay yatağı və ya suyun axdığı dar, quru dərəni bildirir. Sözün ikinci ...

Xatay Mənası: "Xata", "səhv", "yanlış" mənalarında işlənən bir sözdür. Dərbənd və Quba dialektlərində daha çox rast gəlinir. Standart Azərbaycan dilində "xata" sözü ilə sinonimdir, lakin bəzi konteks...

Xatın Mənası: Borçalı, Dərbənd və Şəki bölgələrində "arvad", "qadın" mənasında işlənən söz. Həmçinin, hörmət və ehtiram ifadə etmək üçün də istifadə oluna bilər. Misallar: "Əvə xatın şirə verəcək" (D...

Xatınbarmağı Mənası: Bu söz iki əsas mənada işlənir: Goranboy və Tərtər rayonlarında üzüm növü adı kimi işlənir. Basarkeçər, Göyçay və Oğuz rayonlarında isə yeməli yabanı bitki adı kimi məlumdur. Xüs...

Xatıni Mənası: Bakı dialektində işlənən üzüm növü. Xırda, şirin və ətirli dənələri ilə seçilir. Həm təzə halda, həm də qurudulmuş şəkildə istehlak edilir. Bəzi mənbələrə görə, bu üzüm növü yalnız Bak...

Xatınşı Mənası: (Qax) Arvad, qadın. Misal olaraq, "Doqqazda xatınşılar durub" ifadəsində "xatınşı" sözü arvad və ya qadın mənasında işlənilir. Söz, şimal-şərq dialektlərində qadın üçün istifadə oluna...

Xatuni Mənası: (Bakı dialektində) "Bax, xanımlı, xanım" mənasında işlənən söz. Ümumi Azərbaycan dilində istifadə edilən "xanımlar", "xatınlar" və ya "qadınlar" sözlərinin Bakı dialektindəki daha qeyr...

Xavalanmaq Mənası: Qax dialektində "iltihab etmək" mənasında işlənir. Ümumi Azərbaycan dilində istifadə edilən "iltihablanmaq" sözünün dialektal əvəzedicisidir. Bəzi hallarda, yalnız müəyyən bədən hi...

Xavayarpax Mənası: (Qax dialektində) Bağayarpağı. Bitki adı olub, üzüm bağlarında, bağlarda bitən, yarpaqları tünd yaşıl, kiçik və yumru formalı olan bir ot növüdür. Bəzi ərazilərdə həmçinin yabanı h...

Xavsu Mənası: (Zaqatala) Mamır. Yəni, rütubətli yerlərdə bitib, torpaq səthini örtən kiçik, yaşıl bitki. Zaqatala dialektində mamır üçün işlənən bu söz, özünəməxsus fonetik xüsusiyyətləri ilə fərqlən...

Xavsulu Mənası: (Zaqatala) mamırlı. – Bu, xavsulu ağacdı. Xavsulu sözü Zaqatala dialektində mamırlı, yəni mamırla örtülü olan ağac mənasında işlənir. Sözün etimologiyası hələ də araşdırılmaqdadır, la...

Xaxanız Mənası: (Qazax dialektində) Zarafat, əyləncəli, gülməli şey. "Yığışıflar xaxanıza" ifadəsi qrupun birgə əyləncəli bir fəaliyyətlə məşğul olduğunu və ya zarafat etdiyini bildirir. Sözün mənası...

Xaxara Mənası: Qax, Şəki və Zaqatala bölgələrində işlənən "xaxara" sözü, əsasən, müxtəlif əşyaların, qabların və ya digər əşyaların qoyulduğu, saxlandığı kiçik, adətən dar və hündür bir yer, rəf, künc,...

Xaxayek Mənası: (Dərbənd dialektində) İlbiz. Verilən nümunə cümlədə "xaxayek" sözü dənizdə yaşayan, bədəni spiralvari qabıqla örtülü molyusk növünü, yəni ilbizi bildirir. Sözün əsl mənası ilbiz olsa ...

Xaxayək Mənası: Dərbənd dialektində "bax" mənasında işlənən söz. "Xaxayək nədir?" ifadəsi "Bax nədir?" ifadəsinə bərabərdir. Sözün etimologiyası dəqiq müəyyən edilməsə də, ehtimal ki, köhnə türk dill...