XangülMənası: Fars dilindən keçmiş bir sözdür. Azərbaycan poeziya dilində "gözəl" mənasında işlədilir. Söz, əsasən, gözəl qadınlar üçün istifadə olunur və onların gözəlliklərini, zərifliyini ifadə edi...

XanqızıMənası: Xanqızı, xanımböcəyi kimi tanınan kiçik, yumru bədənli bir böcək növüdür. Parabüzən variantları da mövcuddur. Uç-uç, uçağan sözləri ilə sinonimdir və rus dilində "божья коровка" (bojiya...

Xanəndə Mənası: Azərbaycan ədəbi dilində "xanəndə" sözü professional səviyyədə oxuyan, ifa edən müğənni deməkdir. Bu termin, əsasən muğam ifaçılarını təsvir etmək üçün işlədilir və sadəcə mahnı oxuyan...

Xaqan Mənası: Xaqan sözü Türk dillərində yüksək rütbəli hökmdar, imperator mənasını verir. Mətinin atası Tumanın hakimiyyəti dövründə (e.ə. 220-209) tanhu titulundan istifadə olunurdu. Tanhu "ululuq",...

Xar Mənası: Bu söz iki əsas mənada işlənir. Birinci mənada fars mənşəli olub, "yaramaz", "alçaq", "zəlil" mənalarını ifadə edir. "Xar olmaq" ifadəsi bu mənanı daha aydın göstərir. İkinci mənada isə "x...

XarabaMənası: Xarab olmuş, dağılmış bina, tikili; viranə, xəstəlikdən zəifləmiş, tükənmiş vəziyyət.Mənbəyi: Söz ərəb mənşəlidir və "xarab" sözü ilə qohumdur. "Xarab" sözü öz növbəsində əsasən dağılmış...

Xaral Mənası: Keçi dərisindən hazırlanmış xurcun, dəridən olan kisə. Mənbəyi: Sözün əsasını “xar” sözü təşkil edir ki, bu da “dəri” mənasını verir. “Xaral” sözü “xar” (dəri) və "-al" (işarə edən şəkil...

XardalMənası: Xardal, Brassicaceae fəsiləsindən olan bir bitkinin toxumundan əldə edilən ədviyyatdır. Kəskin və acı dadı ilə tanınır. Azərbaycan mətbəxində müxtəlif yeməklərdə istifadə olunur. Bitkini...

XariqüladəMənası: Xariqüladə sözü "adi olmayan", "qeyri-adi", "fərqli", "nadir", "sərrast olmayan" mənalarını ifadə edir. Söz iki hissədən ibarətdir: "xariq" və "adə".

Xarlamaq Mənası: Bal, mürəbbə və s. çox qaldıqda bərkiyir və şəkərə çevrilir. Buna xarla­maq deyilir. Söz, mayenin qatılaşması, şəkərləşməsi prosesini ifadə edir. Həmçinin, bəzən qatılaşmış, şəkərləşm...

Xartut Mənası: Azərbaycan dilində xartut, tutun xüsusi bir növünü ifadə edir. Fars dilində isə "krıjovnik" (kiçik, turş albalıya bənzər meyvə) mənasında işlədilir. Sözün hərfi mənası "tikanlı tut" kim...

Xas Mənası: Dialektlərdə, əsasən şifahi nitqdə və poetik əsərlərdə "çərşənbə axşamı" (həftənin ikinci günü) mənasında işlənir. Müasir standart ədəbi dilinə daxil olmasa da, bəzi regionlarda və ya müəy...

Xasay Mənası: "Xas (xalis) ay" mənasını verir. Adətən kişi adı kimi işlənir və təmizlik, safçılıq və ayın gözəlliyi ilə əlaqələndirilir. Mənbəyi: Sözün etimologiyası fars dilinə dayanır. "Xas" (خاص) s...

Xasiyyət Mənası: Bu söz əsasən bir insanın davranışlarında, əxlaqında və xarakterində özünü göstərən daimi xüsusiyyətlər, meyllər və vərdişlərin məcmusunu bildirir. Həmçinin, əşyanın özünəməxsus xüsus...

XaşxaşMənası: Ərəb mənşəli olan "xaşxaş" sözü, qədim dövrlərdə "göyərti" və ya "ot" mənasını ifadə edirdi. Sonradan isə, bu söz müasir Azərbaycan dilində bildiyimiz kimi, xüsusi bir bitki növü olan xa...