XalMənası: Dərinin səthində, rəngi ətraf toxumadan fərqlənən kiçik nöqtə və ya ləkə. Həmçinin, bir şeyin əlaməti, nişanəsi, bəzək əlaməti mənasında da işlənə bilər. Misal üçün, “döş xalı”, “əl xalı” v...

XalaMənası: Ata və ya ana tərəfindən əmin-əmisi qızına deyilir. Qadın qohum əlaqəsini bildirən söz.Mənbəyi: Sözün mənşəyi əsasən ədəbiyyatda qeydə alınmış fərqli fikirlərə əsasən müzakirə olunur. Ərəb...

Xalı Mənası: Farsca qali (gəbə) sözünün dəyişilmiş formasıdır. Xalı sözü, əsasən, toxuculuqda və ya xalçaçılıqda istifadə olunan, müxtəlif rəng və naxışlarda hazırlanmış kiçik ölçülü parça və ya xalça...

Xalkantit Mənası: Xalkantit, kimyəvi tərkibi CuSO₄·5H₂O olan, monoklinik kristal sistemində kristallaşan, parlaq mavi rəngdə olan bir mineral növüdür. Adı mineralın rənginə və tərkibindəki misə istina...

Xalkopirit Mənası: Xalkopirit mis-dəmir sulfid mineralıdır. Kimyəvi formulu CuFeS₂-dir. Adı yunan sözlərindən törəmişdir və misin (chalkos) odda (pyr) əridilməsini əks etdirir. Tünd sarımtıl rəngə mal...

Xalkozin Mənası: Xalkozin mis sulfidinin (Cu2S) kimyəvi birləşməsinin adıdır. Mineral olaraq, qara və ya qrafit rəngli, metal parıltılı, yumşaq bir mineraldir. Misin əsas filizlərindən biridir və mis ...

XalmiraMənası: Prof. H. Həsənovun qeyd etdiyi kimi, "Xalmira" sözü fars mənşəli olub, "qəzəbli" mənasını verir. Sözün bu mənası əsasən köhnə ədəbiyyat nümunələrində və ya dialektlərdə rast gəlinə bilə...

Xalq Mənası: Ərəb mənşəlidir. "Yaranmış", "yaradılmış" mənasını verir. Azərbaycan dilində "xalq" sözü geniş yayılmışdır və bir toplum, millət, əhali kimi mənalarda işlənir. Qeyd edək ki, "xalq" sözü m...

Xalsedon Mənası: Yun. chalkedon sözündən götürülmüşdür. Qədim Yunanıstanda Propontis (Mərəməniz) dənizinin cənub sahilində yerləşən, indiki Kavala şəhərinin yaxınlığında olan şəhərin adıdır. Bu söz, d...

Xalxal Mənası: Ərəbcə "halqa" mənasını verən söz. Qoyun saxlamaq üçün düzəldilmiş ağıl bəzi dialektlərdə xalxal adlanır. Cəm forması "xəlaxil"dir. Mənbəyi: Sözün etimologiyası əsasən ərəb dilinə dayan...

Xaləddin Mənası: Ərəb mənşəli bir addır. "Xalid" (əbədi) və "din" sözlərindən təşkil olunmuşdur. "Dinin əbədiliyi" mənasını verir. Adətən, İslam dininə bağlılıq və əbədi iman simvolu kimi başa düşülür...

Xama Mənası: Çiy südün üzünə əmələ gələn yağlı qatı təbəqə. Adi dil istifadəsində çiy südün üstündə toplanan qatı, yağlı hissəyə deyilir. Mənbəyi: Sözün etimologiyası tam aydın deyil. Mənbələrdə "xama...

XamisMənası: Xəmsə, müxəmməs sözləri ilə qohumdur. Ərəbcə “beşinci” deməkdir. Həftənin beşinci günü olaraq da istifadə olunur. Bu mənada, həftənin beşinci gününün adı olan Cümə günü ilə də əlaqələndir...

XanMənası: Tarixən türk xalqlarında geniş yayılmış yüksək rütbəli hökmdar adı. Qızıl Orda dövründən sonra yerli, qismən kiçik ərazilərə başçılıq edən rəhbərlərin özünü xaqana bənzətmək üçün istifadə e...

Xanbuta Mənası: "Butə halında (gənc) olan xan" deməkdir. Yəni, hələ gənc, təcrübəsiz, lakin xan tituluna sahib olan şəxs. Mənbəyi: Sözün etimologiyası iki hissədən ibarətdir: "xan" və "butə". "Xan" sö...