Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "dilsiz-ağızsız" ifadəsi əsasən "dilsiz" sözünün ikinci mənasına istinad edilir. Bu isə yalnız sözün birbaşa, fiziki mənasını əhatə etmir. Daha geniş mənada "dil...

Dilsizlik (is.): Bu söz, həm birbaşa, həm də məcazi mənalarda geniş tətbiq olunan bir termindir. Əsasən, nitq qabiliyyətinin olmaması və ya itirilməsi ilə əlaqələndirilsə də, daha geniş mədəni və sosi...

Dilşünas sözü, əsasən "dilçi" mənasını ifadə edir. Ancaq bu tərif, dilşünaslığın genişliyini və dərinliyini tam əks etdirmir. Dilçi sadəcə olaraq bir dili bilən, onun qrammatikası və leksikası ilə tan...

Dilçilik (Dilşünaslıq): Dilçilik və ya dilşünaslıq, insan dilinin elmi öyrənilməsidir. Bu geniş sahə, dilin strukturunu, funksiyasını, mənşəyini, inkişafını və sosial kontekstindəki rolunu araşdırır. ...

Dilsuz (fars mənşəli) sifəti, ədəbi dilin klassik nümunələrində geniş istifadə edilən və zəngin məna çalarlarına malik bir sözdür. Ənənəvi mənası "ürəkyandıran", "çox təsirli" kimi ifadə olunsa da, on...

Diltəng (fars. dilindən) – köhnəlmiş bir söz olaraq, ürəyinin sıxıntısı, qəm-qüssəsi, kədəri və məyusluğu yaşayan, ruhen darıxdığı hissləri özündə yaşadan insanı təsvir edir. Bu, sadəcə "kədərli" və y...

Diltənglik (dil+tənglik) – insanın daxili dünyasında yaşanan narahatlıq, kədər, qəmginlik və məyusluq hisslərinin ifadəsidir. Sadəcə “canı sıxılma” kimi səthi bir izahdan daha dərin mənaya malik olan ...

Diltərpənməz sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "dildönməz" kimi izah olunsa da, bu izah tam mənzərəni əks etdirmir. Diltərpənməz daha güclü, daha qətiyyətli bir vəziyyəti ifadə edir. Sadəcə...

Dilucu sifəti, dilçiliyə aid olaraq, dil ucunun fəal iştirakı ilə əmələ gələn səsləri və ya artikulyasiya hərəkətlərini təsvir edir. Bu, sadəcə olaraq dil ucunun səsin yaradılmasında iştirak etdiyini ...

Dilucu (zərf): Bu söz, bir əməlin könülsüzlük, ürəksizlik, səthiyyət və ya qısa müddətliliklə həyata keçirildiyini ifadə edir. Sadəcə olaraq bir işin yerinə yetirilməsi hərəkətinin özündən daha çox, h...

Dilvari sifəti, əsasən forma və görünüşə istinad edərək, bir şeyin dilə bənzərliyini ifadə edir. Yəni, həmin şeyin uzun, nazik və uclu, dilə xas olan xüsusiyyətlərə malik olduğunu bildirir. Sadəcə "di...

Dilxah (fars. dilxah) sözü köhnə Azərbaycan dilində istifadə olunan bir termindir və müasir dilə tam uyğun gələn bir tək eş anlamlıya malik deyil. Əsas mənası "arzu, istək, könlün istədiyi şey" olsa d...

Dilxor (farsca mənşəli) sifət və zərf kimi işlənən bir sözdür. Əsas mənası dərin bir kədər, məyusluq və qəmginlik hissi ilə müşayiət olunan ruh düşkünlüyünü ifadə edir. Sadəcə "pərt" olmaqdan daha çox...

Dilxorçuluq sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində əsasən "dilxorluq" sözünün sinonimi kimi qeyd olunur. Ancaq bu sadə izah, sözün ifadə etdiyi incəlikləri tam əks etdirmir. Dilxorçuluq, sadəcə ...

Dilxorluq, daxili bir narahatlıq və məyusluq halını ifadə edən bir duyğudur. Sadəcə pərtlik və inciklikdən daha dərinə işləyən bu hissiyyat, insanın ümumi əhval-ruhiyyəsini pozur, həyata olan marağını...