Dilvari sifəti, əsasən forma və görünüşə istinad edərək, bir şeyin dilə bənzərliyini ifadə edir. Yəni, həmin şeyin uzun, nazik və uclu, dilə xas olan xüsusiyyətlərə malik olduğunu bildirir. Sadəcə "dilə oxşar" deyərkən qəbul edilən mənadan daha çox, "dil şəklində" olmasını vurğulayır. Bu oxşarlıq yalnız xarici görünüşlə məhdudlaşmır, həmçinin hərəkət və ya funksiyada da özünü göstərə bilər. Məsələn, bir bitkinin dilvari yarpağı həm görünüşü, həm də bəlkə də sallanma hərəkəti ilə dili xatırlada bilər.
Dilvari sözü, təsviri ədəbiyyatda, elmi təsvirlərdə və gündəlik nitqdə müxtəlif kontekstlərdə istifadə oluna bilər. Məsələn, bir alovun dilvari şəkildə yuxarı qalxması, bir heyvanın dilvari bir əzalarının olması və ya bir alətin dilvari hissəsi kimi. Hər bir halda, "dilvari" sözü həmin obyektin dilin forma və ya hərəkətinə olan oxşarlığını vurğulayır.
Maraqlı bir məqam da odur ki, "dilvari" sözü metaforik mənada da işlənə bilər. Məsələn, "dilvari bir qorxu" ifadəsi qorxunun sürətlə yayılmasını, hər tərəfə yayılan alov kimi, təsvir edə bilər. Bu isə sözün sadəcə fiziki oxşarlıqdan kənara çıxaraq, daha geniş, təsviri bir mənaya da malik olduğunu göstərir. Beləliklə, "dilvari" sözünün mənası yalnız sözün hərfi mənası ilə məhdudlaşmır, kontekstdən asılı olaraq fərqli nüanslar qazana bilir.