Xarlamaq Mənası: Bal, mürəbbə və s. çox qaldıqda bərkiyir və şəkərə çevrilir. Buna xarla­maq deyilir. Söz, mayenin qatılaşması, şəkərləşməsi prosesini ifadə edir. Həmçinin, bəzən qatılaşmış, şəkərləşm...

XariqüladəMənası: Xariqüladə sözü "adi olmayan", "qeyri-adi", "fərqli", "nadir", "sərrast olmayan" mənalarını ifadə edir. Söz iki hissədən ibarətdir: "xariq" və "adə".

XardalMənası: Xardal, Brassicaceae fəsiləsindən olan bir bitkinin toxumundan əldə edilən ədviyyatdır. Kəskin və acı dadı ilə tanınır. Azərbaycan mətbəxində müxtəlif yeməklərdə istifadə olunur. Bitkini...

Xaral Mənası: Keçi dərisindən hazırlanmış xurcun, dəridən olan kisə. Mənbəyi: Sözün əsasını “xar” sözü təşkil edir ki, bu da “dəri” mənasını verir. “Xaral” sözü “xar” (dəri) və "-al" (işarə edən şəkil...

XarabaMənası: Xarab olmuş, dağılmış bina, tikili; viranə, xəstəlikdən zəifləmiş, tükənmiş vəziyyət.Mənbəyi: Söz ərəb mənşəlidir və "xarab" sözü ilə qohumdur. "Xarab" sözü öz növbəsində əsasən dağılmış...

Xar Mənası: Bu söz iki əsas mənada işlənir. Birinci mənada fars mənşəli olub, "yaramaz", "alçaq", "zəlil" mənalarını ifadə edir. "Xar olmaq" ifadəsi bu mənanı daha aydın göstərir. İkinci mənada isə "x...

XanqızıMənası: Xanqızı, xanımböcəyi kimi tanınan kiçik, yumru bədənli bir böcək növüdür. Parabüzən variantları da mövcuddur. Uç-uç, uçağan sözləri ilə sinonimdir və rus dilində "божья коровка" (bojiya...

XangülMənası: Fars dilindən keçmiş bir sözdür. Azərbaycan poeziya dilində "gözəl" mənasında işlədilir. Söz, əsasən, gözəl qadınlar üçün istifadə olunur və onların gözəlliklərini, zərifliyini ifadə edi...

Xanəndə Mənası: Azərbaycan ədəbi dilində "xanəndə" sözü professional səviyyədə oxuyan, ifa edən müğənni deməkdir. Bu termin, əsasən muğam ifaçılarını təsvir etmək üçün işlədilir və sadəcə mahnı oxuyan...

Xanbuta Mənası: "Butə halında (gənc) olan xan" deməkdir. Yəni, hələ gənc, təcrübəsiz, lakin xan tituluna sahib olan şəxs. Mənbəyi: Sözün etimologiyası iki hissədən ibarətdir: "xan" və "butə". "Xan" sö...

XanMənası: Tarixən türk xalqlarında geniş yayılmış yüksək rütbəli hökmdar adı. Qızıl Orda dövründən sonra yerli, qismən kiçik ərazilərə başçılıq edən rəhbərlərin özünü xaqana bənzətmək üçün istifadə e...

XamisMənası: Xəmsə, müxəmməs sözləri ilə qohumdur. Ərəbcə “beşinci” deməkdir. Həftənin beşinci günü olaraq da istifadə olunur. Bu mənada, həftənin beşinci gününün adı olan Cümə günü ilə də əlaqələndir...

Xama Mənası: Çiy südün üzünə əmələ gələn yağlı qatı təbəqə. Adi dil istifadəsində çiy südün üstündə toplanan qatı, yağlı hissəyə deyilir. Mənbəyi: Sözün etimologiyası tam aydın deyil. Mənbələrdə "xama...

Xalsedon Mənası: Yun. chalkedon sözündən götürülmüşdür. Qədim Yunanıstanda Propontis (Mərəməniz) dənizinin cənub sahilində yerləşən, indiki Kavala şəhərinin yaxınlığında olan şəhərin adıdır. Bu söz, d...

XalmiraMənası: Prof. H. Həsənovun qeyd etdiyi kimi, "Xalmira" sözü fars mənşəli olub, "qəzəbli" mənasını verir. Sözün bu mənası əsasən köhnə ədəbiyyat nümunələrində və ya dialektlərdə rast gəlinə bilə...