Xələc Mənası: Xələc, əsasən Quba bölgəsində işlənən bir dialekt sözüdür. "Ara vurmaq", "ara qarışdırmaq", "qarışdırmaq", "bir işə mane olmaq" mənalarında işlənir. Misal olaraq, "Unun xələc qatmağı ad...

Xələt Mənası: Sözün iki əsas mənası vardır: Tovuz bölgəsində qəbiristanlıqda, vəfat etmiş şəxsin məzarı üçün yığılan pul. Misal: "Gedim, ölü yerində xələt yazdırıb gəlim." Goranboy və Xanlar rayonlar...

Xələtdəmək Mənası: Sözün iki əsas mənası vardır: Yaralamaq, kəsmək. Nümunə: Uşaq əlini xələtdədi. Söymək, təhqir etmək. Bölgə: Daşkəsən rayonu (I məna) Cəbrayıl rayonu (II məna) ...

Xəmbər Mənası: (Ordubad) Qarığdalı. Ordubad dialektində qarğıdalı üçün işlənən sinonim söz. "Bizzər qarğıdalı demənıx, xəmbər deyərıx" ifadəsi Ordubad bölgəsində qarğıdalını "xəmbər" kimi adlandırdıq...

Xəmirdan Mənası: (Dərbənd dialekti) Xəmir mayası. Verilən nümunədə olduğu kimi, xəmirdanın əsasən çörək bişirməkdə istifadə olunduğu aydın görünür. Sözün "xəmir" kökü ilə əlaqəsi aydın olsa da, "-dan...

Xəmirtənqurti Mənası: (Dərbənd dialektində) Soxulcan. Torpaqda yaşayan, uzun və nazik bədənli, halqavari seqmentlərdən ibarət kiçik heyvan. Xəmirtənqurti sözü, görünüşünə görə, xəmirə bənzədilən soxu...

Xəmişdix' Mənası: (Qarakilsə dialektində) "Xəmişdi" sözünün artırılmış formasıdır. "Xəmişdi" sözü, əsasən, əşyanın, hadisənin, vəziyyətin pis, yaxud narahatedici olduğunu ifadə edir. "Xəmişdix'" isə ...

Xəmişdiy Mənası: Sakitlik, səssizlik. Zəngibasar və Zəngilan bölgələrində istifadə olunan bu söz, ətraf mühitin sakit və səssiz olduğunu ifadə edir. Misal olaraq, "Bıra çox xəmişdiydi" ifadəsi Zəngilan...

Xəmrə Mənası: "Xəmrə" sözü əsasən qatı maye və ya yarımsərt, qatı halda olan qida məhsulları üçün işlənir. Mətndə verilən nümunələrə əsasən, xəmirə bənzər, lakin daha qatı və bəlkə də daha quru bir küt...

Xəmərəx' Mənası: (Çənbərək) boğaz. "Farrığın xəmərəyinə yara çıxıb" misalında olduğu kimi, "xəmərəx'" sözü boğazın dar, çənbərəbənzər hissəsini ifadə edir. Söz, boğazın anatomik quruluşuna əsaslanan ...

Xənazir Mənası: İsmayıllı bölgəsində işlənən bu söz boğaz uru, boğaz ağrısı deməkdir. Uşaqlarda tez-tez rast gəlinən bu xəstəlik vəziyyətinə işarə edir. "Bizim uşaq xənazir olub" ifadəsi uşağın boğaz...

Xənco Mənası: (Dərbənd) yelləncək. Xənco üzərində uşaqlar yellənər, oynayar. Sözün etimologiyası [əlavə araşdırmalar tələb olunur] anlaşılana qədər tam aydın deyil. Ancaq Dərbənd dialektində yelləncə...

Xənconni Mənası: (Ordubad) Mətbəx. Ev təsərrüfatında yemək bişirilən, qida məhsullarının saxlandığı otaq. Dialekt sözü olaraq, ümumi Azərbaycan dilində işlənən "mətbəx" sözünün sinonimi kimi istifadə...

Xənəx' Mənası: Ağdam, İmişli və Yevlax bölgələrində işlənən xəstəlik adı. Xüsusilə qoyunlarda rast gəlinən bir xəstəliyi ifadə edir. Mənbələrdə verilən nümunələrə əsasən, xəstəliyin səbəbi və əlamətl...

Xənəzəx' Mənası: İsmayıllı bölgəsində işlənən bu söz "xənazir" sözü ilə sinonimdir və uşaq xəstəlikləri, xüsusilə də qızdırma və ya digər yoluxucu xəstəliklər üçün işlədilir. Sözün etimologiyası dəqi...