Xəpdən Mənası: Şərur bölgəsində işlənən bu söz "qəflətən", "qəfildən" mənalarını ifadə edir. Sözün işlənməsinə nümunə olaraq "Xəpdən hopbıldı deyin dəvix’dim" ifadəsi göstərilir ki, bu da "Qəflətən hop...

Xəpiz Mənası: (Oğuz) Un, yağ və şəkərdən bişirilən şirniyyat növü. Xalq arasında "Xəpiz halvadan artıq şeydi" deyimi də mövcuddur ki, bu da xəpizin dadlı və qiymətli olduğunu göstərir. Sözün etimolog...

Xəpənəx' Mənası: Ağdam və Mingəçevir bölgələrində zirzəmi qapısı kimi işlənən söz. Ümumi Azərbaycan dilində istifadə olunan "zirzəmi qapısı" ifadəsinin dialektal variantıdır. Sözün etimologiyası ilə ...

Xəpər Mənası: (Quba dialektində) "Xəpir" sözünün sinonimi olaraq istifadə olunur. Mənbədə verilən nümunəyə əsasən, "xəpər" sözü adamın gündə üç dəfə padşahlıq almasını ifadə edir. Bu, sözün həqiqi məna...

Xərbillək Mənası: Salyan bölgəsində işlənən bu söz "xəlbirək" sözünün dialektal variantıdır və pamığın dəriləndə yetişmə mərhələsini bildirir. Başqa sözlə, pamıq toxumunun yetişib açılmağa hazır oldu...

Xərc Mənası: (Culfa dialektində) Pis, keyfiyyətsiz toxum. Əsasən əkinçilikdə, toxumun cücərmə qabiliyyətinin aşağı olması və ya keyfiyyətsiz olması vəziyyətini ifadə edir. "Xərc toxum" ifadəsi, məhsu...

Xərc-xəcalət Mənası: (Salyan dialektində) Cehiz. Qıza verilən xərclər, hədiyyələr və başqa əşyaların ümumi adı. "Xərc-xəcalət" sözü qızın ailəsinin cehiz üçün etdiyi xərcləri və sərf etdiyi əməyi ifa...

Xərci Mənası: Şərur bölgəsində yetişən bir üzüm növü. Dadı, görünüşü və digər xüsusiyyətləri ilə digər üzüm növlərindən fərqlənir. Əsasən yerli əhali tərəfindən istifadə olunur, bəzi hallarda təzə is...

Xərcir Mənası: (Tabasaran) Siçovul. Xərcir sözü mərcəxər (yəqin ki, mərcəmək-mərcəmək) terəfində bir də: mərcəxər quymayutdu (mərcəmək qoymurlar) kimi ifadələrdə də işlənir. Bu, sözün mənasının müəyy...

Xərdəcal Mənası: (Xanlar dialektində) "Xardalaşmaq" fe'linin məcazi mənasında işlənir. Çox həyacanlı, əsəbi, narahat, qıcıqlanmış vəziyyətdə olmağı bildirir. "Xərdəcal" sözü "xardal" sözü ilə etimolo...

Xərdəcəl Mənası: "Xərdəcəl" sözü əsasən uşaqlar üçün işlədilən bir sözdür. "Xardal" sözü ilə əlaqəli olaraq, tez hirslənib, asanlıqla qıcıqlanan, əsəbi, inadkar uşağı ifadə edir. Həmçinin, hərəkətlər...

Xərdəcər Mənası: Xərdəcər sözü qazax və Tovuz bölgələrində istifadə olunan bir dialekt sözüdür. "Xardalaş" sözünün sinonimi olaraq, qarışıq, qarışıq halda, bir-birinə qarışmış vəziyyətdə, topa halında...

Xərdəş Mənası: "Xərdəş" sözü Tovuz bölgəsində işlənən bir dialekt sözü olub, "xardalaş" sözü ilə sinonimdir. Ümumi mənası "dəlilik, əsəbi, inadkar olma" və ya "davakar, mübahisəçi" deməkdir. Misal cüm...

Xəriflemeg Mənası: (Bakı dialekti) Sarsaqlamaq, ağlına gələni danışmaq, səfehlik etmək, boş-boş danışmaq. Adətən, dəlilik, ağılsızlıq və ya mənasız danışıq ifadə etmək üçün işlədilir. Mənfi bir konte...

Xərnozi Mənası: Bakı dialektində "eybəcər", "çirkin" mənalarında işlənir. Ümumi Azərbaycan ədəbi dilində istifadə olunmayan, Bakı şəhərinə məxsus bir dialekt sözüdür. Sözün etimologiyası hələ də araş...