Xərpişdə Mənası: Kərpic ev. Naxçıvan dialektində kərpicdən tikilən evə xərpişdə deyilir. Sözün etimologiyası kərpic sözündən törəmə ola bilər, lakin Naxçıvan dialektində səs dəyişikliklərinə uğrayara...

Xərpüşdəməx' Mənası: (Zəngibasar) gizlətmək. Xərpüşdə, gəlif görməsinlər. Bu söz bir şeyi, xüsusilə də nəzərdən uzaqlaşdırmaq, gizlətmək, görünməz etmək mənasında işlənir. "Xərpüşdəməx'" feili əşyanı...

Xərpə Mənası: "Xərpə" sözü Cəlilabad bölgəsində işlənən bir dialekt sözüdür. Əsasən, qarışıq, qarışıq halda olan, dəqiq formada olmayan, təsadüfi və ya səliqəsiz yığılmış şeylər üçün işlədilir. Mənfi...

Xərt Mənası: Şərur bölgəsində işlənən bu söz "xart" sözünün dialektal variantıdır. Kəsici alətlərin (pıçax, dəhrə, kərənti, orax) itirilməsi, kəskinləşdirilməsi üçün istifadə olunan vasitəni bildirir...

Xərə Mənası: 1. Şumlanmış sahənin arasında qalan xam, əkilməmiş yer. Bu mənada “xərə qalanda”, yəni şumlanmış sahədə əkilməmiş hissə qalanda ifadəsində işlənir. “Bir də çəvirib onu aldıracıyıx” deyi...

Xərəcohri Mənası: (İsmayıllı) yovşan. – Palazın arasına xərəcohri qoyson onu güvə vurmaz. Yəni, yovşanın güvəyə qarşı qoruyucu təsiri olduğu bildirilir. Söz, yovşanın xüsusi bir növünə və ya yerli ad...

Xərəfə Mənası: Salyan bölgəsində atlara yem vermək üçün istifadə olunan qaba deyilir. Adətən, geniş və dayanıqlı, yem tutmaq üçün yararlı bir qabdır. Materialı ağac, gil və ya metal ola bilər. Bəzi h...

Xərək Mənası:Sözün iki əsas mənası vardır: Göyçay, Mingəçevir və Ucar rayonlarında kotanın sahədə açdığı şırım mənasında işlənir. Bu mənada "xərək" kotanın torpağı deşərək yaratdığı dar və dərin izə i...

Xərəkləmək Mənası: Sözün iki əsas mənası vardır: Ucar bölgəsində sahəni əkmək üçün şırımlamaq mənasında işlənir. Nümunə: Traxdırçı yeri xərəklədi. Bu mənada söz, torpağı əkinə hazırlamaq, yəni ş...

Xərəncə Mənası: Ordubad dialektində "xərəncə" sözü "əsəbi, tez qəzəblənən, hirsli" mənalarında işlənir. Misal olaraq, "Yusif çox xərəncə adamdı" ifadəsində olduğu kimi, bir insanın xasiyyətinin təsvi...

Xərəng Mənası: Bu sözün əsas mənası "dəyərli, gözəl, yaraşıqlı geyim" deməkdir. Ramazan bayramı kimi müqəddəs günlərdə geyilən, xüsusi bəzəkli və keyfiyyətli geyimlər üçün işlədilir. Sözün işlənməsin...

Xərəngbazar Mənası: (Bakı) Şitini çıxarmaq. Yəni, bir şeyin üzərindən, içindən, yaxud içərisindən zibil, çirk, artıq hissələri təmizləmək, ayırmaq. Əsasən də qida məhsullarına (məsələn, meyvə-tərəvəz...

Xərəngə Mənası: Sözün mənası işləndiyi bölgədən asılı olaraq dəyişir. Ümumiyyətlə, "kələkbaz", "hiyləgər", "qarışıqlıq" və "tənbəl" mənalarında işlənir.Bölgə:...

Xərəx’ Mənası: "Xərəx’" sözü əsasən "çox pis, bərbad, yararsız" mənalarında işlənən bir dialekt sözüdür. Məsələn, "Yeri yaxşı əxməyif, hər yer xərəx’di" ifadəsi "Yeri yaxşı deyil, hər yer çox pisdir"...

Xərəy Mənası: Xaçmaz rayonunda və ətraf kəndlərdə çörək bişirilən yer, çörəkfurun, soba kimi başa düşülür. Adətən, kənd evlərində, həyətlərdə yerləşən, odunla qızdırılan və çörək bişirmək üçün nəzərd...