Xısəki Mənası: (Cəbrayıl) əzab-əziyyət. Nümunə cümlə: "Uşaqları xısəkiylən böyüdü." Bu ifadədə "xısəki" sözü uşaqların çəkdiyi çətinliklər, əziyyətlər, yəni onların ağır həyat şəraitini bildirir. Söz...

Xıt Mənası: Qax bölgəsində işlənən bu söz "bax, xit" ifadəsi ilə işlənir və "bax, gör" mənasını verir. "Xıt" sözü özü müstəqil olaraq istifadə edilmir, həmişə "bax" sözü ilə birlikdə işlənir və əmrlə...

Xıtı Mənası: "Xıtı" sözü əsasən Hamamlı, Laçın və Meğri bölgələrində işlənən bir dialekt sözüdür. Mənası "yaltaq, yaltaqlanan, öz mənfəəti üçün başqalarına yaxınlaşan" deməkdir. Verilən misalda "Xuda...

Xiti Mənası: (Laçın) yaltaq. – Xiti olma; – Xiti adamın hürməti olmaz. Bu söz, Laçın dialektində yaltaqlıq edən, öz mənfəəti üçün başqalarına yaranmaqdan çəkinməyən şəxs üçün işlədilir. Sözün ikinci ...

Xitim Mənası: Xitim, əsasən Qazax dialektində işlənən bir sözdür və "xitim eləmək" ifadəsi ilə birlikdə "xidmət etmək", "qulluq etmək" mənalarını verir. Verilən nümunə cümlədə də görüldüyü kimi, heyv...

Xıtma Mənası: Kiçik ot tayası, qotman. Verilən nümunədəki məna “iki kiçik ot dəstəsi” kimi izah edilə bilər. Sözün əsas mənası kiçik ölçülü, incə ot dəstəsini ifadə edir. Həmçinin, bəzi yerlərdə çox ...

Xitz Mənası: (Qax) Çınqıl. Kiçik, yuvarlaq daş parçaları. Sərt, iti kənarları olmayan, çay və ya dəniz tərəfindən sürtülərək hamarlanmış kiçik daşlar. Bölgə: Qax rayonu və ətraf kəndlər. Xüsusi...

Xıtzav Mənası: (Qax dialektində) Qıxmıq. Yəni, əsasən taxıl bitkilərində, xüsusilə buğda və arpada rast gəlinən, bitkinin gövdəsinin əyilməsinə və ya yıxılmasına səbəb olan zərərverici həşəratların v...

Xitəf Mənası: Qutab. Xitəf, əsasən, Cəbrayıl və Qazax bölgələrində işlənən, ünlü xəmirli bir növ yemək olan qutaba verilən dialektal bir sözdür. Bu söz, standart Azərbaycan dilində istifadə olunan "q...

Xıvar Mənası: Borçalı və Hamamlı bölgələrində işlənən bu söz "xıbar" sözünün sinonimidir. Mənbələrdə verilən nümunələrə əsasən, "xıvar" əsasən tikintidə istifadə olunan, divarların hörülməsində araları...

Xıvısdıx Mənası: Xıvısdıx sözü əsasən Gədəbəy dialektində işlənir və "xəbislik", "paxıllıq" mənalarını ifadə edir. Misal olaraq verilən ifadədə ("İnsanda paxıllıx, xıvısdıx olmasa, heyvan damğeyi ney...

Xıvız Mənası: (Gədəbəy dialektində) Xıbız. Xıbız adamdan söz almağın çətin olduğu, inadkar, özündən razı və ya əsəbi insan deməkdir. "Xıvız adamnan söz almax çətin peşədi" ifadəsi bu mənanı daha aydın ...

Xıxı Mənası: İmişli bölgəsində xəncər mənasında işlənən söz. "Belimdə bi xıxım vardı, çaldım qıçına" misalında olduğu kimi, kiçik ölçülü, əl silahı olaraq təsvir olunur. Sözün fonetik quruluşu və işl...

Xıxırdmağ Mənası: (İmişli) Yatırtmaq . – Dəvələri xırxırdun, əyağın bağleyun. Bu söz əsasən dəvələrin yatırılması prosesini ifadə edir və İmişli bölgəsinin xüsusi dil xüsusiyyətlərini əks etdirir. Sö...

Xıy Mənası: İsmayıllı rayonunda işlənən bu söz "bax" felinin dialektal variantıdır. Gözlə baxmaq, diqqətlə nəzər salmaq mənalarında işlədilir. Sözün kökü türk dillərində geniş yayılmış "bax-" fel kök...