Xışdex' Mənası: "Xışdex'" sözü Meğri dialektində işlənən bir sözdür və "özünə qarşı xeyirxah, mehriban, başqalarına isə soyuq, qəddar" mənasını verir. Verilən nümunədə "özünə xışdex' ulammey, özgalar...

Xışdıx Mənası: (Hamamlı) çınqıllıq. Söz, çınqıl və daş qırıntılarından ibarət, əsasən hamamlıq ərazilərində rast gəlinən sərt, su keçirməyən torpaq növünü ifadə edir. Misal olaraq, "Bu yer xışdıxdı, ...

Xişdəmək Mənası: (Zəngibasar dialektində) Əzişdirmək, tapdalamaq. Verilən nümunə cümlədə "Gədəni o ki var xişdiyif" sözü gədəni tamamilə əzmək, tapdamaq mənasını ifadə edir. Sözün kökü və etimologiya...

Xişdəx' Mənası: Sözün iki əsas mənası vardır: Köbə. – Misal: "Köynəx'də xişdəx' olanda gej yırtılır" (Şuşa). Bu mənada "xişdəx'" köynəyin, geyin və s. parçalanmış, deşilmiş hissəsini ifadə edir,...

Xısıldamax Mənası: (Ucar) Pıçıldamaq, alçaq səslə danışmaq. Gizli, əsasən başqalarının eşitməməsi üçün aşağı səslə danışma hərəkəti. Sözün mənası ağızdan çıxan səsin zəifliyi və gizliliyinə işarə edi...

Xısıllamağ Mənası: (Saatlı dialektində) Bax xısıldamax. – Xısıllama, bərkdən de, nə deyirsən? Sözün əsas mənası "bərkdən danışmaq", "qışqırmaq", "səsini ucaltmaq" mənasını ifadə edir. Saatlı bölgəsində...

Xışım Mənası: (Lənkəran) sürət. Misal olaraq "Quşa bax, gör nə xışımnan gedir" ifadəsi sürətlə hərəkət etməni ifadə edir. Söz, hərəkətin sürətini, tezliyini və ya şiddətini vurğulayır. Lənkəran dialek...

Xışımlamax Mənası: (Oğuz dialektində) Əzmək, əzişdirmək. Misal olaraq, "Əlindəki kağızı nə üçün xışımlıyırsan?" cümləsini göstərmək olar. Söz, əşyanı, xüsusilə də yumşaq bir şeyi, qüvvə ilə əzmək və ...

Xısınnamax Mənası: (Ağdam dialektində) Bax xısıldamax. – Vəzir xısınnadı kın, şah, həmən uşaxdı, sən tulladığın uşax. Bu ifadənin tam mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilsə də, ümumi mənada "də...

Xısınnaşmaq Mənası: Pıçıldaşmaq, gizlincə danışmaq, bir-birinə qulaq ilişməyəcək qədər alçaq səslə danışmaq. Söz, danışanların arasında gizlilik, məxfiyyət olduğunu vurğulayır. Bölgə: Ağdam ...

Xısıntılıx Mənası: (Şəmkir dialektində) Sıxıntı, darlıq, əziyyət. Yerin dar olması, məkan çatışmazlığı və nəticədə yaranan narahatlıq vəziyyəti. Nümunədə göstərildiyi kimi, "Yeryurt daralanda xısıntı...

Xıslat Mənası: (Oğuz dialektində) Adət, vərdiş. Gündəlik həyatda təkrarlanan hərəkət, davranış və ya düşüncə tərzini ifadə edir. Xıslat sözü, davamlılığı və təkrarlanmasını vurğulayan bir ifadədir. Bəz...

Xislət Mənası: (Zəngibasar dialektində) Dar, sıx. Nümunə cümlə: "Əvdə otumağ olmur, yaman xislətdi" – Evdə oturmaq mümkün deyil, çox dar və sıx məkandır. Bölgə: Zəngibasar Əlavə izahlar: Bu ...

Xışma Mənası: (Zəngibasar dialektində) Ovuc. Əl daxilindəki boşluq. "Bir xışma kişmiş yedim" ifadəsində olduğu kimi, əlin tutma qabiliyyətini ifadə edən ölçü vahidi kimi də işlənir. Sözün mənası əlin...

Xıştək Mənası: "Xıştək" sözü əsasən köynəyin, paltarın qoltuq altından başlayaraq qolların birləşdiyi hissəni ifadə edir. Bəzi hallarda, daha geniş mənada, paltarın qol hissəsinin ümumi olaraq qoltuq a...