İxdilat Mənası: (Şəki dialektində) söhbət, danışıq, məlumat mübadiləsi. Açıq, səmimi və dostcasına aparılan söhbət və ya müzakirəni ifadə edir. Sadəcə söhbət deməkdən fərqli olaraq, "ixdilat" sözü da...

İxdilətin Mənası: (Qax) söhbətcil, danışığı çox olan, çox danışan. Zərif, incə söhbətli, xoş danışıqlı mənasında da işlənə bilər. Söhbətin şirinliyinə, incəliyinə işarə edən bir ifadə olaraq da başa ...

İxdiyar Mənası: Söz iki əsas mənada işlənir: I. (Şəki dialektində) var-dövlət, mal-dövlət. Nümunə: "İxdiyarı aşif-daşiydi, heylə varrılar variydi" (var-dövləti çox idi, çoxlu malları vardı). II. (Borça...

İxdiyarramax Mənası: (Çənbərək dialektində) Qocalmaq, qarımaq, köhnəlmək. Sözün mənası əsasən fiziki qocalma ilə yanaşı, əşyaların da köhnəlməsini ifadə edə bilər. Misal olaraq, "İxdiyarramax ağac artı...

İxlas Mənası: (Qax) Xörək adı. Qoyunun yoğun bağırsağının içinə piynən darı ununu qarışdırıb ixlas bişirirlər. Yəni, qoyun bağırsağına doldurulan və bişirilən, içərisində darı unu və yağ (piy) olan b...

İxsımağ Mənası: (Salyan dialektində) Avaralanmaq, axşama qədər qapıları bağlamaq, evdə qalmaq. Misal olaraq göstərilən sitatda "Axşamacan ixsıyırsan qapıları, yıxıl oti öydə də" ifadəsi "Axşama qədər ...

İxsıya-ixsıya Mənası: Sıxıla-sıxıla, çəkinə-çəkinə. Hərəkətin və ya nitqin çəkinə-çəkinə, ləng-ləng aparılmasını ifadə edən bir söz birləşməsidir. Mənfi bir emosiyanı, narahatlığı və ya qorxunu ifadə...

İxtilat Mənası: (Tabasaran dialektində) "İxdibat" sözünün sinonimi olaraq işlənir. "Qarışıqlıq, çaşqınlıq, qarışıq hal" mənalarını ifadə edir. Nümunə cümlədə olduğu kimi, köhnə, köhnəlmiş və ya pozulmu...

İy-ciy Mənası: (Biləsuvar) Səs-soraq. "İy-ciyi kəsilmək" ifadəsi "səsi-sorağı kəsilmək" mənasını verir. Misal üçün: "Oların iy-ciyi kəsildi" ifadəsi onların səs-sorağının kəsildiyini bildirir. Söz, s...

İyar Mənası: (Qax, Zaqatala) yəhər. At əyərinin bir hissəsi. Atın belinə qoyulan, süvarinin oturduğu əşya. Deyimdə olduğu kimi, təkəltisiz iyarın (yəhərin) olması mümkün deyil, yəni yəhər, təkəltsiz ...

İyidoğlan Mənası: Ağdam, Ağdərə, Balakən və Zaqatala bölgələrində işlənən quş adıdır. Boz qaratoyuq növünə aiddir. Həmçinin, yerli əhalinin bu quşa verdiyi spesifik ad ola bilər. Ətraf mühitin təsirlər...

İyirtkən Mənası: (Zaqatala dialektində) Gəndalaşmaq, gəndalaşmış vəziyyətə düşmək. Çoxlu miqdarda bitki örtüyünün sıx və qarışıq halda bitməsi ilə əlaqədar olaraq, həmçinin ərazinin keçilməz, sıx bit...

İylifıs Mənası: (Qazax dialekti) 1. Natəmiz; 2. Səliqəsiz. Verilən nümunədə "Niyar yaman iylifısdı, öy bir-birinə qarışıf, fikir vermer heç" ifadəsində "iylifıs" sözü nəzarətsiz, səliqəsiz, qarışıq vəz...

İymə Mənası: (Quba dialektində) Süzmə. Südün, qatıqın və ya başqa mayenin süzülməsi nəticəsində əldə edilən maye hissə. Quba bölgəsində süzmə əməliyyatının nəticəsində alınan maye məhz "İymə" kimi ad...

İyməg Mənası: (Dərbənd dialektində) Yemək. Narı payızda iyədülər (Narı payızda yeyərlər) ifadəsində olduğu kimi, əsasən qida qəbul etmək mənasında işlənir. Sözün kökü, ehtimal ki, yemək, qəbul etmək ...