Xəfə Mənası: "Xəfə" sözü iki əsas mənada işlənir: Hava çatışmayan, qaranlıq, havasız (ev, otaq və s.) məkanı ifadə edir. Bu mənada əsasən havasız, qapalı və işıqsız yerlər üçün istifadə olunur. Mənfi ...

Xəfəki Mənası: (Cəbrayıl) səssiz-küysüz. İzahı: Bu söz, hərəkətin səssiz, gizli, diqqət çəkmədən, ətrafı narahat etmədən yerinə yetirilməsini bildirir. "Elə xəfəki getdim ki, heş kəs xəbər tutmadı" m...

Xəfəng Mənası: Xəfəng sözünün iki əsas mənası mövcuddur: Ordubad bölgəsində samovarın odunu söndürmək üçün istifadə olunan qapaq. Məsələn: "Xəfəng simavərin utunu söndürmək üçündi". Bu mənada x...

Xəfənəx Mənası: (Oğuz) Evin birinci mərtəbəsindən ikinci mərtəbəsinə və ya çardağa çıxmaq üçün tavandan açılan kiçik qapı. Ümumiyyətlə, dar və kiçik ölçülü olan bu qapı, əsasən köhnə tikili evlərdə r...

Xəfənəy Mənası: Sinəgir, öskürəkli at. Xəstəlikdən, zəiflikdən ötəri yavaş-yavaş, öskürərək gedən at. Bəzi bölgələrdə tənəffüs yollarının xəstəliyinə tutulmuş, nəfəs darlığı çəkən at üçün də işlədilə...

Xəh Mənası: Sözün əsas mənası "sakit, dinməz durmaq"dır. Cəbrayıl bölgəsində işlənən bu söz, bir kəsin sakit və hərəkətsiz durmasını ifadə edir. "Xəh dur!" kimi bir əmr formasında da işlədilə bilər, ...

Xək Mənası: (Laçın) Huşsuz, ayılmayan, şüursuz, huşundan gedən. "Xək adam tez allanar" ifadəsi huşunu itirən birinin tez sağalacağını bildirir. Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq "səssiz", "hərəkə...

Xəkay Mənası: (Füzuli dialekti) Susuz qalmış, qurumuş əkin yeri. Çox vaxt quraqlıq nəticəsində bitkilərin quruması və məhsulun məhv olması mənasında işlədilir. Sözün etimologiyası ehtimal ki, quru, x...

Xəkaz Mənası: Xəkaz qalmaq – həsrət qalmaq, istənilən bir şeyə nail ola bilməmək, əldən çıxmış bir şeyə görə kədərli olmaq. "Xəkaz qaldın, götürüb aparıflar" ifadəsi əldən çıxmış bir şeyə görə kədəri...

Xəkbeçə Mənası: Ağcaqanad. Şərur bölgəsində ağcaqanada verilən ad. Sözün mənası kontekstdən aydın olur, "Burda xəkbeçə çox olur" ifadəsindən göründüyü kimi, həşərat növünə işarə edilir. Bölgə: ...

Xəkirizdənməx' Mənası: (Kəlbəcər dialektində) Yatmaq, uzanıb yatmaq, dincəlmək. Söz, əsasən, axşam saatlarında yatmaq mənasında işlədilir. Nümunə cümlədə olduğu kimi, “axşam olmamış xəkirizdənməx” if...

Xəkov Mənası: "Xəkov" sözü, əsasən Culfa və Şərur bölgələrində işlənən dialektal bir sözdür. "Xəkav" kimi də tələffüz oluna bilir. Mənası "yer", "məkan", "yaraşıqlı yer" və ya konkret bir yerin adı

Xəkrizdəmək Mənası: (Kürdəmir dialektində) Yatmaq. Yuxuya getmək, istirahət etmək mənasında işlənir. Sözün etimologiyası hələ tam araşdırılmamış olsa da, "xəkriz" komponentinin yerin səthindəki müəyy...

Xəkrizdəməx’ Mənası: "Oğurlamaq" mənasını verir. Söz, gizli və ya qanunsuz şəkildə bir şeyin ələ keçirilməsini, mənimsənilməsini ifadə edir. Müxtəlif kontekstlərdə istifadə edilə bilər; həm kiçik əşy...

Xəkə Mənası: Sözün iki əsas mənası vardır: Çay içdikdən sonra qalan qalıq, çöküntü. Misallar: "Apar bu çayın xəkəsini at" (Goranboy) "Çay içilənnən sonra xəkəsini atırıx" (Uc...