Xırş Mənası: Sözün bir neçə mənası vardır və işlədildiyi bölgədən asılı olaraq fərqlənir. Ümumiyyətlə, incə, narın, yeni doğmuş heyvanın ilk südü və ya tüstü mənalarında işlədilir. Bölgə:...

Xırsız Mənası: Güclü, qüvvətli. Bu söz əsas mənasından kənara çıxaraq, "çox güclü, sağlam, çevik" mənasında işlənir. Həmçinin, hər hansı bir işdə bacarıqlı, səriştəli olmağı da ifadə edə bilər. Misal ü...

Xırsızdamax Mənası: (Culfa) Güc, zor gəlmək. İki xırsız bizi xırsızdadı (iki xırsız bizə güclə, zorla hücum etdi) mənasında işlənir. Söz, "xırsız" və "damax" sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır. "D...

Xirsək Mənası: Bu sözün iki əsas mənası vardır: I. Qax bölgəsində işlənən "xirsək" sözü "kirşə" mənasını verir. Kirşənin dəqiq tərifi verilmir, əlavə araşdırma tələb olunur. II. Yenə də Qax b...

Xırsəmbə Mənası: (Xanlar dialekti) Hirsli, əsəbi, tez qəzəblənən, əsəbi xasiyyətli. "Xırsəmbə adamın işi yaxşı olmaz" deyimi bu sözün mənasını daha da aydınlaşdırır və belə insanların işlərində uğurs...

Xirt Mənası: (Qax dialektində) Nazik, incə daş. Adətən, çaylarda və ya dağ ətəklərində tapılan, səthi hamar və nazik olan daş parçaları üçün işlədilir. Bəzən, bu söz incə, kəskin daş parçaları üçün d...

Xırtdammax Mənası: (Zəngibasar dialektində) Tutulmaq, boğazı gəlmək. Boğazın sıxılmasından, nəfəsin daralmasından yaranan narahatlıq vəziyyəti. Söz, boğazın daralması və nəfəsalmanın çətinləşməsi his...

Mənası: (Zəngibasar) yeyə i. Zəngibarı qabıqdan təmizləmək və ya doğramaq üçün istifadə olunan alət. Adətən, kiçik ölçülü, əl ilə işlədilən bir alətdir. Zəngibarı emal etmək üçün xüsusi hazırlanmış bı...

Xirtdəklik Mənası: (Salyan) Boyunbağı. Misal olaraq, "Xirtdəkliyi qızzar taxar", "Solmaz xirtdəklik asıb" ifadələrində olduğu kimi, bəzək əşyası olaraq boyunbağı mənasında işlənir. Sözün etimologiyas...

Xirtdəx’lix’ Mənası: Xanlar bölgəsində işlənən bu söz "xirtdəklik" sözünün dialektal formasıdır. Mənaca "qadının, qızın çox gözəl, cəlbedici olması" mənasını verir. Nümunə cümlələrdə olduğu kimi, həm...

Xırtış Mənası: Sözün iki əsas mənası vardır: I mənası: Ağdam və Füzuli bölgələrində oğru mənasında işlənir. Bu mənada “xırtış” sözü gizlincə başqalarının əşyalarını oğurlayan, hiyləgər şəxsi ifa...

Xirtix' Mənası: Bu sözün iki əsas mənası vardır: Kəlbəcər və Şərur bölgələrində xırda, incə toxunmuş yeyə (paltar parçası) deməkdir. Misal olaraq Şərur dialektindən götürülmüş nümunə: "Bizzərdə ...

Xırtmək Mənası: Zaqatala bölgəsində işlənən bu söz "qığırdaq" mənasını verir. Xırt-xırt səslənməyə, xırıldamağa işarə edir. Sözün tərkibindəki "xırt" morfeminin onomatopeyik təbiəti aydın görünür və sə...

Xirttavuk Mənası: (Qax dialektində) Xırtdək. Kiçik, incə səs-küy, xırıltı, cızırtı kimi təsvir oluna bilən səsi bildirir. Əsasən, quru yarpaqların səsi, zəif bir şırıltı, yaxud da kiçik əşyaların bir...

Xırxa Mənası: Sözün mənası işləndiyi bölgəyə görə dəyişir. Üç əsas məna müşahidə olunur: (Gədəbəy) Mişar. Kəsici alət kimi istifadə olunan mişarın dialektal adı. Nümunə: "Kərənnəri xırxıynan kəsərdim....