Xırsız
Mənası: Güclü, qüvvətli. Bu söz əsas mənasından kənara çıxaraq, "çox güclü, sağlam, çevik" mənasında işlənir. Həmçinin, hər hansı bir işdə bacarıqlı, səriştəli olmağı da ifadə edə bilər. Misal üçün, "o çox xırsız oğlandır" ifadəsi həmin şəxsin çox çevik və bacarıqlı olduğunu bildirir.
Bölgə:
- Ağdam
- Qarakilsə
- Quba
- Mingəçevir
- Naxçıvan
- Oğuz
- Şamaxı
- Şuşa
Misallar:
- “Şirin elə bil lap anadan xırsız doğulub” (Quba) – Bu misal şəxsin doğuşdan güclü və sağlam olduğunu göstərir.
- “Bu elə uşaqdan xırsızdır” (Bölgə göstərilməyib, lakin ümumi məna konteksdən aydın olur) – Bu misal şəxsin uşaqlıqdan bacarıqlı və sürətli olduğunu bildirir.
Qeyd: Sözün əsas mənası ilə dialekt mənası arasında semantik genişlənmə müşahidə olunur. Dialekt mənası, sözün əsas mənasından məcaz olaraq istifadəsini əks etdirir.