Xırsız sözü Azərbaycan dilində bir neçə mənada işlənir. Əsasən iki əsas mənası vardır:
1. Sifət mənası: "Xırsız" sözü, əşyanın xır-xır səs çıxarmadığını, səssiz, hamar və yumşaq olduğunu bildirir. Yəni, "xırı" (yivi, səs) olmayan mənasını verir. Məsələn, "xırsız parça" desək, bu, parça toxumasının hamar, yumşaq və səssiz olduğunu ifadə edir. Bu mənada "təmiz", "hamar", "yumşaq" sözləri sinonim kimi istifadə oluna bilər. Xalçalarda, paltar materiallarında və s. bu keyfiyyəti vurğulamaq üçün "xırsız" ifadəsi işlədilir. Bu keyfiyyət, istər toxuma, istərsə də səthin strukturu ilə bağlı ola bilər.
2. İsim mənası (köhnəlmiş): "Xırsız" sözü tarixi mənbələrdə həm də tüfəng növü kimi qeydə alınmışdır. Bu istifadə forması artıq müasir Azərbaycan dilində geniş yayılmamış və köhnəlmiş sayılır. "Xırsız tüfəng"in dəqiq xüsusiyyətləri haqqında məlumatlar məhduddur, lakin adı onun bəlkə də gizli, səssiz atış təmin edən, yaxud xüsusi dizaynı ilə seçilən bir silah növünə aid olduğunu ehtimal etməyə əsas verir. Bu mənada onun daha çox tarixi bir termin olduğunu qeyd etmək lazımdır.
Ümumiyyətlə, "xırsız" sözünün iki fərqli, lakin etimoloji olaraq bağlı mənası vardır. Birinci, daha geniş yayılmış mənası, materialın toxuması və səsi ilə bağlıdır, ikincisi isə köhnəlmiş və nadir bir silah adıdır. Hər iki mənanı fərqləndirmək üçün kontekstin nəzərə alınması vacibdir.