Yesir Mənası: Əsir sözünün dəyişmiş, fonetik olaraq adaptasiya olunmuş formasıdır. Mənası baxımından əsir düşmüş, azadlığı məhdudlaşdırılmış şəxs deməkdir. Tarixi mənbələrdə qul, əsir və ya məcburi əm...

Yerində OturmaqMənası: Qədimdə ictimai quruluşda mövcud olan iyerarxiyanı əks etdirən bir ifadədir. Nüfuzlu şəxslər “tör”də (yüksək mövqedə, başda), adi insanlar isə “il”də (aşağı mövqedə) otururdular...

YeriməkMənası: Bərk-i-mək qəlibi üzrə "yer" kəlməsindən əmələ gəlmişdir. Qədim mənası "yer dəyişmək" mənasını verir. Hərəkətlilik, bir yerdən başqa yerə keçmək, hərəkət etmək kimi anlamlarda işlədilir...

Yerikləmək Mənası: Mənbələrdə "həvəs göstərmək", "istəmək" kimi izah edilir. Bu mənada söz, fiziki hərəkəti deyil, daxili istəyi, arzuyu ifadə edir. "Yerimək" (bətndə dölün tərpənməsi) sözü ilə heç bi...

YerbəyerMənası: Və bağlayıcısı. "Yerbəyer" sözü iki hissədən ibarətdir: "yer" və "bəyer". "Yer" sözü məkan, mövqe mənasını verir. "Bəyer" isə, "və" bağlayıcısının qədim türk dillərindəki

YeralaşMənası: Əvvəllər "qarşıqlıqlıq salanları aralamaq" mənasında işlənmişdir. Hal-hazırda isə "aralanmaq" feili ilə əlaqədar olaraq işlənir və rus dilinin təsirinə məruz qalaraq "qarışıqlıq" mənası...

YerMənası: "Yer" sözü əsasən iki mənada işlədilir: 1) Planetimiz, kainatda yer kürəsinin adı; 2) Hər hansı bir səthin, məkanın üstü; Bir şeyin durduğu, yerləşdiyi məkan; torpaq, zəmin. Həmçinin, "yeri...

Yenisey Mənası: "Yeni su", "yeni çay" mənasını verir. Bu adın yaranması ilə bağlı müxtəlif fikirlər mövcuddur. Əsasən, çayın suyunun təravəti və ya çayın kəşf edilməsi zamanı ərazinin yeni olmasının i...

YenəMənası: 1. Tarixən feili bağlama kimi formalaşıb, “qayıtmaq” mənasında yan feili qeydə alınıb. Yenə həmin sözlə bağlıdır. Bu, sözün əsas mənasını təşkil edir və bir əməlin təkrarlanmasını, hadisən...

YemişMənası: Bütün yeməli meyvələrin ümumi adı olub, "yemək" feili ilə bağlıdır. Hazırda istifadədə olan iki söz formaları qalmışdır: "yemiş" (ümumi mənada yeməli meyvələr) və "yemşən" (xüsusi olaraq ...

YemMənası: Deyim qəlibi üzrə "ye-yim" şəklində olub. "Ye-" felinin əmr formasından və "-yim" şəkilçisindən əmələ gəlib. Sonra "-yim" şəkilçisindəki ilk iki səs ("yi") ixtisara düşüb və kəlmə

YelpikMənası: Havada hərəkət etdirilərək sərinlik yaradan, adətən, nazik ağac, sümük, plastik və ya parça lövhələrdən hazırlanmış, əlinin köməyi ilə küləyin istiqamətini dəyişərək sərinlik verən alət....

Yelpənək Mənası: Kiçik, gənc xiyar. Özbək dilindəki "bodrinq" (bad - külək?) sözü ilə səsləşməsi və çərpalaq sözünün farsca "4-cü yarpağı açan zoğ" mənasını verməsi nəzərə alınaraq, yelpənəyin "körpə ...

Yelpazə Mənası: Yelpazə sözü külək vurmağa yarayan əşyanı bildirir. Pazə hissəsi fars mənşəli olub, "badbezen" (külək vuran) sözünün "bezen" hissəsi ilə əlaqədardır. Yəni, "külək vurma" mənasını ifadə...

Yelmaya Mənası: Yel sürətlə getməkdir, maya isə dişi dəvəyə deyirlər. Beləliklə, "yelmaya" sözü "sürətlə gedən dəvə" mənasını ifadə edir. Sözün tərkib hissələrinin birləşməsindən yaranmış təsviri məna...