Prorektor sözü latın dilindən mənşəli olub, iki hissədən təşkil olunmuşdur: pro və rector. Pro "yerinə", "əvəzinə", "önündə", "xeyrinə" kimi mənaları əks etdirən bir ön şəkilçidir. Rector isə "rəhbər", "başçı", "idarəçi" mənalarına malikdir. Beləliklə, prorektor sözünün leksik mənası "rəhbərin müavini", "rəhbərin əvəzçisi", "rəhbərin köməkçisi" kimi tərcümə edilə bilər. Lakin bu tərcümələr tam dəqiq deyil, çünki prorektor sadəcə köməkçi deyil, müəyyən səlahiyyətlərə və vəzifələrə malik olan, rəhbərin iş yükünü paylaşan və onun əvəzinə müəyyən qərarlar verə bilən bir şəxsdir.
Prorektorun vəzifələri müəssisədən asılı olaraq dəyişsə də, ümumiyyətlə təhsil müəssisələrində tədris işlərinin təşkili, tələbələrlə iş, elmi işlərin təşkili kimi sahələrdə rektorun köməkçisi və ya əvəzçisi kimi fəaliyyət göstərir. O, rektor tərəfindən ona tapşırılan vəzifələri yerinə yetirir və müəyyən qərarların qəbulunda rektora məsləhət verir. Prorektorun konkret səlahiyyətləri müəssisənin daxili əsasnaməsi ilə təyin olunur.
Cümlə içərisində prorektor sözünün işlənməsinə nümunələr:
- Universitetin prorektoru tələbələrlə görüş keçirdi.
- Prorektor elmi işlərin təşkili ilə məşğul idi.
- Rektorun səfəri zamanı onun vəzifələrini prorektor icra etdi.
- Tədris prosesinin təkmilləşdirilməsi məsələsi prorektorun diqqət mərkəzində idi.
Göründüyü kimi, "prorektor" sözü yalnız "rektorun köməkçisi" mənası ilə məhdudlaşmır. O, müstəqil vəzifəyə malik olan, müəyyən səlahiyyətlərə sahib bir şəxsi ifadə edir. Latın mənşəli pro ön şəkilçisinin məna çalarlarını nəzərə alaraq, "prorektor" sözünü "rektorun yerinə işləyən", "rektorun işlərini idarə edən", "rektorun səlahiyyətlərinin bir hissəsini daşıyan" kimi də izah etmək olar.