Rektor [lat. rector – rəhbər, idarə edən] sözü latın dilindən mənşəli olub, "rəhbər", "idarəçi" mənalarını ifadə edir. Etimoloji kökü olan regere felindən törəmişdir və “idarə etmək”, “düzəltmək”, “yönəltmək” mənalarını ehtiva edir. Beləliklə, rektor sözü özündə rəhbərlik və idarəçilik funksiyalarını birləşdirir.
Müasir Azərbaycan dilində rektor termini əsasən ali təhsil müəssisələrinə – universitetlərə, akademiyalara, institutlara – rəhbərlik edən şəxsi ifadə etmək üçün işlədilir. Lakin tarixi kontekstdə və bəzi dini təhsil ocaqlarında orta səviyyəli dini məktəblərə rəhbərlik edən şəxs üçün də istifadə oluna bilər. Universitet rektoru, Akademiyanın rektoru, İnstitutun rektoru kimi ifadələr geniş yayılmışdır.
Rektorun vəzifə səlahiyyətləri müəssisənin nizamnaməsində müəyyən edilir və təhsil müəssisəsinin strateji inkişafı, akademik prosesin təşkili, maddi-texniki bazanın idarə edilməsi, elmi-tədqiqat işlərinin koordinasiyası, kadr siyasətinin həyata keçirilməsi kimi geniş bir spektr əhatə edir. O, həm də təhsil müəssisəsinin ictimai həyatında aktiv rol oynayır və müəssisəni ictimaiyyət qarşısında təmsil edir.
Cümlədə nümunələr:
- Universitetin rektoru elmi konfransda çıxış etdi.
- Yeni rektorun təyinatı müəssisədə böyük ümidlər yaratdı.
- Rektor tələbələrlə görüş keçirdi.
- Rektorun qərarı bütün müəllimlər tərəfindən dəstəkləndi.