Təkyə (ər. تكية - tekke) sözü əsasən sufiliyin yayıldığı İslam ölkələrində dərvişlərin, təriqət üzvlərinin dini ayin və mərasimlərini icra etdikləri, bir araya gəldikləri, qaldıqları və təlimləndirildikləri yer, bina və ya kompleks üçün işlədilir. Bu, sadəcə bir otaqdan tutmuş, geniş həyətləri, məscidi, kitabxanası, məqbərələri (türbələr) və digər tikililəri özündə birləşdirən böyük bir kompleksə qədər dəyişə bilər. Təkyələr həmçinin təriqətin lideri olan şeyxin və ya pirin yaşaması üçün də nəzərdə tutulurdu.
Təkyənin əsas funksiyası sufiliyin təbliği və yayılması idi. Burada zikir, səma, mülahizə kimi dini ayinlər icra olunur, dini təlimlər öyrədilir, dərvişlər təlim keçir və ictimai həyatda fəal iştirak edirdilər. Təkyələr həm dini mərkəz, həm də sosial-mədəni mərkəz rolunu oynayırdı, xüsusilə də əhalinin kasıb və ehtiyacı olan təbəqələri üçün sığınacaq və yardım məkanı kimi fəaliyyət göstərirdi.
Misal cümlələr:
• Şəhərin ən qədim təkyəsində əsrlərdir ki, zikir məclisləri keçirilir.
• O, gəncliyindən dərviş həyatına bağlanmış, ömrünü təkyədə keçirmişdi.
• Köhnə təkyənin ərazisində indi muzey yerləşir.
• Dərvişlikdən xəbəri yox, gecə-gündüz təkyə axtarır (burada "təkyə" məcazi mənada istifadə olunub, həqiqi mənası əvəzinə dərviş həyatına, mənəviyyata can atma mənasını ifadə edir).
Sözün etimologiyasına gəldikdə, ərəb dilindən gələn "tekke" sözü "dayanmaq, qalmaq, məskən salmaq" mənalarını ifadə edən fəildən törəmişdir. Azərbaycan dilinə ərəb dilindən keçmiş və uzun müddətdir ki, Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz bir hissəsi olaraq qalmışdır.