Xanəgah (fars. خانگاه) sözü, əsasən sufizm və dərvişlik ənənəsi ilə bağlı bir termin olaraq, bir şeyxin və ya mürşidin rəhbərliyi altında yaşayan və ibadət edən dərvişlərin məskunlaşdıqları yeri, bir növ dini mərkəzi bildirir. Bu, sadəcə bir yaşayış yeri deyil, həm də təsəvvüfün təlimlərinin öyrədildiyi, zikr məclislərinin keçirildiyi, dua və ibadətin icra edildiyi, ruhani təkamülün axtarıldığı müqəddəs bir məkandır.
Xanəgahlar, həm memarlıq üslubları, həm də ictimai rolu ilə seçilirdilər. Onlar, bir tərəfdən dərvişlərin yaşayış tələbatını ödəyən binalardan (hücrələr, mətbəx, məscid və s.) ibarət komplekslərə bənzəyirdilərsə, digər tərəfdən də ictimai həyatın ayrılmaz hissəsi olaraq, ətraf əhalinin də müraciət edə biləcəyi dini və ictimai mərkəzlər rolunu oynayırdılar. Burada dərvişlər, xeyriyyə işləriylə məşğul olur, insanlara dini və əxlaqi məsələlərdə rəhbərlik edir, səyahətçilərə sığınacaq təklif edirdilər.
Xanəgah termini, sadəcə bir binanı deyil, həm də dərvişlər icmasının, onların həyat tərzinin və sufizm ənənəsinin simvolunu ifadə edir. Təkyə və ibadətgah kimi terminlərlə sinonim olsa da, xanəgah sözü daha çox dərvişlərin birgə yaşayışını və ruhani təcrübələrini vurğulayır. Tarix boyu müxtəlif memarlıq üslublarında tikilmiş xanəgahlar, Azərbaycanın, eləcə də İslam dünyasının zəngin mədəni və dini mirasının əyani nümunələrindən biridir.
Xanəgahların əhəmiyyəti, yalnız dini baxımdan deyil, həm də sosial, mədəni və hətta siyasi baxımdan da əhəmiyyətlidir. Onlar əsrlər boyu insanların ruhani təkamülünə kömək etmiş, bir çox ədəbi əsərlərə, musiqi əsərlərinə və sənət əsərlərinə ilham vermiş, cəmiyyətə əxlaqi və sosial dəyərləri aşılamışdırlar.