Dərvişlik sözü, köhnə Azərbaycan dilində, sadəcə dərviş həyat tərzinə aid bir peşə və ya sənət kimi deyil, daha geniş bir məna daşıyırdı. Bu, yalnız xarici görünüşü, yəni paltarları, təkyədə yaşamağı və dərviş adlandırılan şəxsin ictimai statusunu deyil, həm də onun bütün həyat fəlsəfəsini, mənəviyyatını və əqidəsini əhatə edən bir anlayış idi.
Dərvişlik, sübstansiya və formaların üstündən qalxaraq, varlığın mahiyyətinə doğru irəliləmək istəyən bir insanın özünü inkişaf etdirmə yoludur. Bu yol, dünyəvi ehtiraslardan azad olmaq, mənəvi kamilliyə çatmaq və Allahla birləşmək cəhdi kimi təsvir edilə bilər. Dərvişlər, maddi var-dövlətə deyil, ruhani kamilliyə önəm verərək, sadə həyat tərzi sürər, özlərini riyazətə, dua və zikrə həsr edərdilər.
Lüğətdə verilən "Dərvişlikdən xəbəri yox, gecə-gündüz təkyə axtarır" misalı isə dərvişliyə dair səthi bir anlayışı vurğulayır. Bu, dərviş həyatının zahiri tərəfinə, təkyədə yaşamağa vurğu edir, lakin dərvişliyin əsl mahiyyətindən, yəni ruhani inkişafdan bəhs etmir. Bu misal, dərvişliyin yalnız xarici formalarının qəbul edilməsinin kifayət etmədiyini, onun əsl ruhunu anlamağın vacibliyini ifadə edir.
Beləliklə, dərvişlik, sadəcə bir peşə və ya həyat tərzi olmaqdan daha çox, mürəkkəb bir mənəvi və fəlsəfi anlayışdır ki, özündə axtarış, fədakarlıq, təvazökarlıq və ruhani kamilliyə doğru səy göstərməyi özündə birləşdirir.