Mahrüxsarlı (fars. məşqədən) – klassik Azərbaycan ədəbiyyatında gözəl qadına aid edilən bir sifətdir. Əslində “ayüzlü” mənasını verir, yəni üzünün parlaqlığı və gözəlliyi ayı xatırladır. Bu söz, sadəcə gözəllikdən daha çox, ilahi bir gözəllik, nadir bir cəmal ifadə edir. Mahrüxsarlığın təsvirində, gözəlliyin fiziki xüsusiyyətlərindən daha çox, onun ətrafındakı sehrli bir aura, insanı valeh edən mistik bir cazibə ön plana keçir.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, fars dilindəki köklərini görərik. Lakin Azərbaycan ədəbiyyatında özünəməxsus bir məna çalarına malikdir. Sadəcə "ayüzlü" tərcüməsi, sözün ifadə etdiyi zərifliyi və dərinliyi tam əks etdirmir. Mahrüxsarlı, daha çox bir metafora olaraq, gözəlliyin ilahi bir hədiyyə, bir möcüzə olduğunu vurğulayır.
Misal olaraq, şeirdəki “Kənizin ola mahrulər təmam” misrası, mahrüxsar gözəlin hər kəsin arzusuna çevrildiyini, bütün sevgilərini özündə cəmləşdirdiyini göstərir. Bu, sadəcə fiziki cazibədən kənara çıxaraq, gözəlin əzəmətini, bənzərsizliyini, və özünəməxsus sehrini qabardır. Beləliklə, mahrüxsarlı, klassik ədəbiyyatımızda gözəlliyin mükəmməl və əvəzsiz bir təzahürü kimi təqdim edilir.
Ümumiyyətlə, mahrüxsarlı sözü, sözlərin təsvir gücünün sərhədlərini aşaraq, oxucuya qüdrətli bir gözəllik təsəvvürü yaratmağa xidmət edir. Bu, klassik Azərbaycan ədəbiyyatının zəngin leksik ehtiyatının və poetik ifadə vasitələrinin gözəl bir nümunəsidir.