izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mahrüxsar (fars. məşhur söz) klassik Azərbaycan ədəbiyyatında gözəl qıza verilən epitetdir. Sözün etimologiyası fars dilindən gəlir və hərfi mənası "ay üzlü" deməkdir. Lakin bu sadə tərif sözün ifadə etdiyi gözəllik və cazibənin tamlığını əks etdirmir. Mahrüxsar sadəcə "ay üzlü" deyil, ayın nurunu özündə əks etdirən, incə və sehrli bir gözəlliyə malik qız deməkdir. Bu epitet, qızın gözəlliyinin təkcə fiziki cəhətdən deyil, həm də daxili gözəlliyinin, təmizliyinin və əzəmətinin simvolu kimi təqdim olunur.

Mahrüxsar sözü, qədim şairlərin obrazlı ifadələrində tez-tez rast gəlinən bir vasitə olaraq gözəlliyi daha da vurğulamaq üçün istifadə olunmuşdur. Sözün təkcə "ay üzlü" mənası ilə kifayətlənməmək, onun şairlərin şeirlərində yaratdığı emosional təsiri və təsvir etdiyi obrazın zərifliyini də nəzərə almaq vacibdir. Bu, "gözəl" sözünün sadə tərifini aşan, daha zəngin məna daşıyan bir epitetdir.

Misal olaraq gətirilən beyt də bunu təsdiq edir: "Sənin layiqin qəsri-şəhdir müdam; Kənizin ola mahrulər təmam". Bu beytdə "mahrüxsar" sözü, sevgili qadının gözəlliyinin saraylarla, şəhərlərlə müqayisə olunacaq qədər əzəmətli və heyranedici olduğunu vurğulayır. Beləliklə, mahrüxsar sadəcə bir gözəllik tərifi deyil, həm də sevilən bir qadının möhtəşəmliyi və dəyərini ifadə edən poetik bir simvoldur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz