izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Laəqəllən (ər. əqəll - az, ən azından sözündən) zərfi olaraq ən azı, heç olmazsa, minimum mənasında işlənir. Bu söz, müəyyən bir miqdarın, sayın və ya müddətin ən aşağı həddini bildirir. Yəni, hər hansı bir hadisənin baş verməsi və ya bir əməlin yerinə yetirilməsi üçün lazım olan minimum səviyyəni ifadə edir.

Misal üçün, "Laəqəllən on dəqiqə gözləməliyik" cümləsində "laəqəllən" sözü, gözləmə müddətinin on dəqiqədən az olmayacağını, yəni ən azı on dəqiqə gözləməyin vacib olduğunu göstərir. Başqa sözlə, gözləmə müddəti on dəqiqədən çox da ola bilər, amma on dəqiqədən az ola bilməz.

Sözün kökü olan ərəbcə "əqəll" (أقلّ) sözü "az" mənasını verir. Bu da "laəqəllən" sözünün "azlıq həddini" vurğuladığını əks etdirir. Sözün istifadəsində sərt və qəti bir məhdudiyyət ifadə etməkdən daha çox, minimum həddi göstərmək üstünlük təşkil edir.

Tarixi mənbələrə əsasən, "laəqəllən" sözünün klassik ədəbiyyatımızda da geniş istifadə olunduğunu görürük. Verilən misal ("Gecə-gündüz hər zaman olsa müsavi, eyd olur; Laəqəl, ey bixirəd, mən görmüşəm yüz ayü il") bu istifadəyə bariz nümunədir. Bu cümlədə söz, şairin yüz ilə qədər uzun bir müddəti müşahidə etdiyini ifadə edir; yəni, müşahidə müddəti yüz ildən az olmayıb, hətta ondan çox da ola bilər.

Beləliklə, "laəqəllən" sözü, sadəcə "ən azı" mənasından kənara çıxaraq, bir məqamın, hadisənin və ya əməlin baş verməsi üçün minimum şərtin və ya həddin ifadəsinə xidmət edir. Bu da onun ədəbi və gündəlik nitqdə dəyərini vurğulayır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz