izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Əqəll zərfi, Azərbaycan dilində "daha az", "ən az" və ya "ən kiçik" mənalarında işlənən bir sözdür. Sadəcə miqdar və ya ölçünün azlığını ifadə etməklə yanaşı, bəzən müəyyən bir həddə çatmamağı, bir minimumu göstərmək üçün də istifadə olunur. Məsələn, "Əqəll iki saat yatmısdım" cümləsində iki saatdan az, yəni bir saat yarım, bir saat və ya daha az müddət ərzində yuxuda olunduğu bildirilir.

Bu sözün daha maraqlı tərəfi onun qədim köklərə malik olmasıdır. "Əqəll" sözünün etimologiyası, ərəb dilindəki "əqəl" (عقل) sözü ilə bağlı ola bilər. "Əqəl" "ağıl", "idrak", "fəhm" mənalarını verir. Bu baxımdan "əqəll" "ən az", "ən kiçik" mənasını müəyyən bir minimum həddini ifadə etmək kimi qiymətləndirmək olar. Yəni, müəyyən bir ağıl səviyyəsinə və ya minimum bir həddə çatmayan hər şeyi göstərmək üçün istifadə olunur.

Ədəbiyyatda və gündəlik danışıqda "əqəll" sözü daha çox səlis, deyim yerindəsə, "incə" bir azlığı bildirmək üçün işlənir. "Ən azı" ifadəsi ilə müqayisədə daha yumşaq və təsirsiz bir təəssürat yaradır. Bu da onun mənalı istifadəsini daha da zənginləşdirir.

Qısacası, "əqəll" sözü sadəcə bir miqdar göstəricisi deyil, həm də mədəni-lingvistik bir kontekstə sahib olan, Azərbaycan dilinin zənginliyini əks etdirən bir leksik vahiddir. Onun istifadəsi, cümlənin üslubuna və kontekstə uyğun olaraq, dəqiq və zərif bir məna çatdırmağa imkan verir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz