izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Laəqəl (ər. "əla əqəl"dən - ən azından, ən aşağı limiti göstərmək üçün işlənir) zərfi Azərbaycan dilində "ən azı", "heç olmazsa", "minimum" mənalarında işlədilir. Bu söz, bir hərəkətin, hadisənin və ya kəmiyyətin minimum səviyyəsini, ən aşağı həddini ifadə etmək üçün istifadə olunur. Yəni, danışanda hansısa hadisənin reallaşması və ya kəmiyyətin mövcudluğu üçün tələb olunan minimum həddi müəyyən edir.

Məsələn, "Laəqəl on dəqiqə gözləməlisən" cümləsində "laəqəl" sözü, gözləmə müddətinin ən azı on dəqiqə olduğunu, on dəqiqədən çox ola biləcəyini, ancaq on dəqiqədən az olmamasının mümkün olmadığını bildirir. Bu baxımdan, "laəqəl" sözü "ən azı" və ya "heç olmazsa" sözləri ilə sinonim sayılsa da, məna çalarlarında kiçik fərqlər vardır. "Ən azı" daha çox rəqəmlərlə, kəmiyyətlərlə işlənir, "laəqəl" isə həm kəmiyyətlə, həm də keyfiyyətlə bağlı məsələlərdə istifadə oluna bilər.

Ədəbiyyatda "laəqəl" sözü yazıçılar tərəfindən müxtəlif üslubi effektlər yaratmaq üçün istifadə edilmişdir. Misal olaraq verilən "Gecə-gündüz hər zaman olsa müsavi, eyd olur; Laəqəl, ey bixirəd, mən görmüşəm yüz ayü il" misalında sözün ifadə etdiyi minimum həddin əslində çox böyük bir müddəti əhatə etdiyini vurğulamaq üçün istifadə olunur. Bu, oxucuda müəyyən bir təəccüb və təəssürat yaradır.

Qeyd etmək lazımdır ki, "laəqəl" sözü klassik ədəbi dilə daha yaxın olan bir sözdür və müasir Azərbaycan dilində "ən azı" və ya "heç olmazsa" sözləri ilə daha çox əvəz olunur. Ancaq ədəbi üslubda və ya tarixi kontekstdə istifadə olunaraq, mətnə xüsusi bir zənginlik və rəngarənglik qatır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz