İnkvizitor (latıncadan) - tarixən İnkvizisiya məhkəməsinin üzvü olan şəxsdir. İnkvizisiya, xüsusilə Orta əsrlərdə və erkən Yeni dövrün Katolik Kilsəsinin himayəsində fəaliyyət göstərən, dinə qarşı çıxanları və kəfirləri tapmaq, mühakimə etmək və cəzalandırmaq məqsədilə yaradılmış xüsusi bir məhkəmə idi. İnkvizitorlar bu məhkəmələrdə müxtəlif vəzifələr daşıyırdılar, şəxsiyyətləri dinləməkdən tutmuş, onların günahkar olub-olmamasına dair qərar verməyə, hətta cəzaların icrasına qədər geniş səlahiyyətlərə sahib idilər. İnkvizitorlar öz fəaliyyətlərində müxtəlif metodlar tətbiq edirdilər, sorğu-sualdan işgəncəyə qədər geniş spektrdə üsullardan istifadə edirdilər.
Lakin, “inkvizitor” sözü yalnız tarixi kontekstdə deyil, məcazi mənada da işlədilir. Məcazi mənada inkvizitor zalım, amansız, öz səlahiyyətlərindən sui-istifadə edən, başqalarına qarşı qəddarlıq göstərən hər hansı bir şəxsi təsvir etmək üçün istifadə oluna bilər. Bu mənada, inkvizitor sözü hər hansı bir qurumun, sistemin və ya şəxsin ədalətsiz, repressiv və insan hüquqlarını pozaraq hərəkət etməsini ifadə edə bilər. Beləliklə, sərt rəhbər, öz fikirlərini zorla qəbul etdirməyə çalışan şəxs, yaxud da öz hakimiyyətini ədalətlə deyil, qorxu və təzyiq altında saxlamağa çalışan kimsə məcazi olaraq inqvizitor adlandırıla bilər. Bu istifadə sözün tarixi mənasına istinad edərək, özbaşınalığın və zorakılığın qüdrətli bir təsvirini yaradır.