izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Xılta sözü Azərbaycan dilində əsasən ovçuluq kontekstində işlənən bir termindir. Lüğətlərdə "xalta" kimi göstərilsə də, mənası daha geniş və dəqiq şəkildə izah edilə bilər. Sadəcə "xalta" deyil, xılta, ova aparılan tazıların boynuna taxılan, adətən dəri və ya parça materialından hazırlanmış, bəzən bəzəkli və ya müəyyən simvollarla işlənmiş bir növ qayış və ya qolbaqdır.

Xıltanın əsas funksiyası tazının boynunu qorumaq, üzərindəki bəzək və ya işarələr vasitəsilə onu digərlərindən fərqləndirmək, həmçinin bəzən əlavə olaraq, kiçik əşyaların (məsələn, balaca zəng) taxılması üçün yer təmin etmək idi. H. Sarabski tərəfindən verilən misal da bunu təsdiq edir: "Ova aparılan bu tazıların boynunda xılta olardı". Bu, xıltanın ovçuluq mədəniyyəti ilə sıx bağlı olduğunu göstərir.

Xıltanın formasına, ölçüsünə və hazırlandığı materiala görə müxtəlif növləri ola bilərdi. Materialı, taxıldığı tazının ölçüsündən və ovçunun zövqündən asılı olaraq dəyişirdi. Bəzi xıltalar sadə və praktik, digərləri isə zərif bəzəklərlə işlənərək həm də ovçunun statusunu göstərən bir əlamət rolunu oynaya bilərdi. Beləliklə, xılta sadəcə bir əşya deyil, həm də ovçuluq ənənələri və mədəniyyəti ilə bağlı bir simvoldur.

Qeyd edək ki, xıltanın istifadəsi müasir dövrdə azalsa da, tarixi ovçuluq ənənələrinin öyrənilməsi və təbliği üçün əhəmiyyətli bir mədəniyyət elementi olaraq qalır. Onun tarixi və estetik dəyəri hələ də araşdırılmağa və qorunmağa layiqdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz