Fonoskop (yun. phone – səs və skopeo – baxıram) nitqin fonetik xüsusiyyətlərini, yəni səslərin tələffüzünü, tonunu, ritmini və intensivliyini, habelə danışarkən dodaqların, dilin və ümumiyyətlə üz əzələlərinin hərəkətini öyrənmək üçün istifadə olunan bir cihazdır. Sadəcə səsin qeydini aparmaqdan daha çox, fonoskop nitqin fiziki istehsal mexanizmini vizual olaraq təhlil etməyə imkan verir.
Bu cihaz, səsin yaranma prosesini incəliklərinə qədər araşdırmaq üçün müxtəlif texnologiyalardan istifadə edə bilər. Məsələn, yüksək sürətli video çəkilişləri dodaq və üz əzələlərinin hərəkətlərini detallı şəkildə göstərir, eyni zamanda akustik sensorlar səsin tezliyini, amplitudasını və digər parametrlərini dəqiq ölçür. Bu məlumatların birləşdirilməsi nitqin istehsal mexanizminin həm vizual, həm də akustik təhlilini təmin edir.
Fonoskopun tətbiq sahələri olduqca genişdir. Fonetika və fonologiya elmlərində tədqiqatlar aparmaqdan tutmuş, loqopediya və nitq terapiyasında nitq qüsurlarının diaqnostikası və müalicəsinə qədər müxtəlif sahələrdə faydalıdır. Məsələn, səssiz hərflərin düzgün tələffüzünün öyrədilməsində, dilin mövqeyinin tənzimlənməsində və ümumiyyətlə nitq aparatının inkişafında əvəzsiz rol oynayır. Həmçinin aktyorlar, müğənnilər və müəllimlər üçün səs texnikalarını təkmilləşdirmək üçün də istifadə oluna bilər.
Müasir fonoskoplar, rəqəmsal texnologiyaların inkişafı sayəsində, daha da təkmilləşmiş xüsusiyyətlərə malikdirlər. Yüksək həll olunan görüntülər, dəqiq akustik analizlər və avtomatlaşdırılmış məlumat emalı imkanları bu cihazları daha effektiv və istifadəsi asan edir. Bu da öz növbəsində fonetik tədqiqatları və nitq terapiyasını yeni bir səviyyəyə qaldırır.