Fatalist [lat. fatalis – tale, qismət]: Qəzavü-qədərə, olacağa, taleyə və ya qismətə qatılan, hər şeyin əvvəlcədən müəyyən edildiyinə, insanın iradəsinin təsirsiz qaldığına inanan şəxs. Fatalist üçün hadisələr sırası öncədən yazılmış bir ssenari kimi qəbul edilir və hər hansı bir əməlin nəticəsini dəyişdirmək mümkün deyildir. Bu inanc, həm passiv bir qəbul edilmə, həm də bir növ təslim olmağı əhatə edir.
Fatalizmin kökləri qədim fəlsəfəyə, xüsusilə də qədim Yunanıstan və Roma düşüncəsinə gedib çıxır. Müxtəlif din və fəlsəfi sistemlər daxilində fərqli şəkildə ifadə olunsa da, fatalist dünya görüşü ümumi olaraq insanın azad iradəsinin məhdudluğunu və ya olmamasını qəbul edir. Bu, təsadüfi hadisələrin əhəmiyyətsizliyindən tutmuş, həyatın bütün aspektlərinin əvvəlcədən müəyyən edilmiş bir plan əsasında getməsinə qədər müxtəlif səviyyələrdə təzahür edə bilər.
Fatalist baxış bucağı, həyatın gedişatına qarşı passiv bir münasibətə səbəb olsa da, bəzi hallarda rahatlıq və sükunət hissi yarada bilər. Çünki nəticələrdən məsuliyyət hissi duyulmur və hər şeyin "yazıldığı" kimi olacağına inanılır. Ancaq digər tərəfdən, bu baxış hərəkətə təşviq etməyən, inkişafı ləngidən və həyata olan marağı azaldan bir yanaşma ola bilər. Fatalizmin müsbət və mənfi tərəflərini anlamaq, insan həyatında qərar qəbul etmək və fəaliyyət göstərmək üçün vacibdir.
Ədəbiyyatda və incəsənətdə fatalist qəhrəmanlar tez-tez rast gəlinir. Onların həyat hekayələri, taleyin gücünü və insan iradəsinin məhdudiyyətlərini göstərməkdə əhəmiyyətli rol oynayır. Bu xarakterlər, hər şeyin əvvəlcədən müəyyən edildiyi bir dünyada öz yerlərini tapmağa çalışırlar, bəzən isə bu mübarizədə məğlub olurlar.