izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qəzavü Qədər: Bu ifadə fars mənşəli olub, "qəza" (təsadüf, hadisə, bədbəxtlik) və "qədər" (tale, qismət, müqəddərat) sözlərindən təşkil olunmuşdur. Əslində, "qəza" və "qədər"in birgə işlənməsi, insanın həyatında baş verən hadisələrin həm təsadüfi, həm də qədərən müəyyən olunmuş tərəflərini ifadə edir. Yəni həyatımızdakı olaylar sadəcə taleyin hökmü ilə deyil, eyni zamanda təsadüfən baş verən hadisələrin də təsiri altında formalaşır. Bu ifadə, qədərə inancı ilə yanaşı, həyatda qeyri-müəyyənliyin və təsadüfi hadisələrin rolunu da qəbul edir.

M.F. Axundzadənin Napoleon üçün istifadə etdiyi "qəzavü qədərin oğlu" ifadəsi də bu mənanı gözəl əks etdirir. Napoleonun parlaq hərbi karyerası və qələbələri, bir tərəfdən onun qüdrəti və bacarığı ilə bağlı olsa da, digər tərəfdən tarix boyu baş verən müxtəlif siyasi və hərbi hadisələrin, yəni "qəza"ların nəticəsi olaraq ortaya çıxmışdır. Onun taleyi, həm öz səyləri, həm də dövrün təsadüfi hadisələrinin qarışığı ilə formalaşmışdır.

Beləliklə, "qəzavü qədər" ifadəsi sadəcə "tale" və ya "qismət" mənasından daha geniş bir mənaya malikdir. Bu ifadə, həyatın müəyyən olunmuş və təsadüfi elementlərinin qarşılıqlı əlaqəsini, insanın həyat yolunu formalaşdıran qüvvələrin mürəkkəbliyini vurğulayır. Bu, həm fəlsəfi, həm də ədəbi baxımdan zəngin bir ifadədir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz