Xətərə Mənası: "Xətərə" sözü əsasən fikri, düşüncəni, narahatlığı ifadə edir. Zərdab dialektində isə "fikir etmək", "narahat olmaq" mənasında işlənir. "Xətərə eləmək" ifadəsi isə "fikir etmək",

Xəvəki Mənası: Qəflətən, birdən-birə, gözlənilmədən. Söz, həmçinin sürətli, ani hərəkət və ya hadisəni ifadə etmək üçün də işlədilir. Emosional rəngli olub, qəfil baş verən hadisənin təəccüb və ya qo...

Xəvəl Mənası: (Quba) Qoşulan heyvanın boynunun əzilməməsi üçün boyunduruğun altından qoyulan keçə, yumşaq parça və ya oxşar material. Xəvəl, boyunduruğun sərtliyini azaltmaq, heyvanın boyun nahiyəsin...

Xəxbicə Mənası: Şərur bölgəsində milçəyəoxşar kiçik bir həşərata deyilir. Məlumatların məhdudluğu səbəbindən xəxbicənin hansı növ həşərata aid olduğu dəqiq müəyyən edilməyib. Əlavə tədqiqatlar bu həş...

Xəxəniz Mənası: (Qazax dialekti) "Xəxəniz" sözü, qarışıqlıq, səs-küy, bir-birinə qarışmış vəziyyət mənasını verir. Verilən nümunə cümlədə qarışıqlıq və ya bir yerdə toplaşmış insanların yaratdığı səs...

Xəxəy Mənası: Bu sözün iki əsas mənası vardır: I. İlbiz. Dərbənd və Tabasaran dialektlərində ilbiz üçün işlədilir. Nümunələr: "Xəxəy çüldə yəğişdən sura çux uladu" (Dərbənd) - İlbiz yağışdan son...

Xəy Mənası: "Xəy" sözü əsasən oruc tutan şəxs üçün işlənir. Mənası "oruclu adam" və ya "orucluq tutan" kimi izah oluna bilər. Mingəçevir dialektində istifadə olunan nümunədə olduğu kimi, "Oruc xəy ad...

Xəyata Mənası: (Meğri) bax xayatı II. Bu söz "xayat" sözünün dialektal variantıdır və əsasən Meğri bölgəsində işlənən bir formadır. "Xayat" sözünün özü də "həyat" sözünün qədim variantlarından biridi...

Xəyatı Mənası: Bu sözün əsas mənası "bişmiş əşyanın, xüsusilə çörəyin, içərisindən çıxarılan qaynar buxar və ya istiliyin yayıldığı yer" deməkdir. Bəzi hallarda bişirmə prosesi ilə əlaqədar olan əşya...

Xəyənti Mənası: (İrəvan) bax xayatı I. Bu sözün əsas mənası "həyat tərzi", "yaşam tərzi" və ya "gündəlik həyat" deməkdir. İrəvan dialektində istifadə olunan bu söz, ümumi Azərbaycan ədəbi dilində dah...

Xəyəti Mənası: (Culfa dialektində) "Xəyəti" sözü, barama yetişdirməkdə istifadə olunan bir əməliyyatı, xüsusilə də baramadan iplik çəkmə prosesini ifadə edir. Verilən nümunədə olduğu kimi, "baramadan...

Xəznə Mənası: Sözün iki əsas mənası vardır: Su anbarı. Bu mənada söz əsasən suyun toplanması və saxlanması üçün inşa edilmiş süni hövzələri ifadə edir. Həmçinin yeraltı su ehtiyatlarını da ifadə edə b...

Xəzəl Mənası: (Göyçay) "Xazal" sözünün dialektal variantı olub, qədim Azərbaycan ədəbiyyatında geniş yayılmış "xazəl" şeir formasını ifadə edir. Göyçay bölgəsində istifadə olunan bu forma, ümumi xazə...

Xəzəlləmək Mənası: Göyçay dialektində "xazallamaq" felinin variantı olaraq "çox danışmaq, boş-boş danışmaq, əsassız danışmaq, qeybət etmək" mənalarında işlənir. Həmçinin, səs-küy salmaq, narahatçılıq...

Xəzəz Mənası: Ağdam, Ağdərə, Füzuli, Xocalı, Xocavənd, Qazax, Zəngilan rayonlarında işlənən yabanı bitki adı. Sözün mənası konkret bitkinin növünü dəqiq müəyyənləşdirməsə də, bu bölgələrdə yaşayan əh...