Şarpadan sözü Azərbaycan dilinin zərf kateqoriyasına aiddir və "birdən-birə", "gözlənilmədən", "qəfildən", "ani olaraq" mənalarını ifadə edir. Lüğətlərdəki qısa izahlar bu sözün ifadə etdiyi sürpriz və gözlənilməzliyi tam əhatə etmir. Əslində, "şarpadan" sadəcə bir hadisənin ani və gözlənilməz baş verməsini deyil, həm də bu ani başvermənin səbəb olduğu təəccüb və ya həyəcanı ifadə edir. Sözün mənasında bir az da "təlaşlı" və ya "qəfil sürət" nüansı hiss olunur.
Etimalogiyasına gəldikdə, "şarpadan" sözünün mənşəyi tam aydın deyildir. Lakin, türkologiya sahəsində aparılan tədqiqatlar göstərir ki, söz kökünün qədim türk dillərindəki "şarp" (səs, səs-küy, partlayış) və ya "şarpıltı" (səs-küylü hərəkət) sözləri ilə əlaqəsi ola bilər. "Şarp" kökünə "-dan" yer hal əlavəsinin artırılması ilə "şarpadan" sözü meydana gəlmiş ola bilər. Bu halda, "şarpadan" "səs-küylü bir hərəkətlə, birdən-birə" mənasını daşıyır.
Cümlə içərisində işlənməsinə nəzər salsaq, "şarpadan" sözünün, hadisənin təəccüblülüyünü və sürətlənmişliyi vurğulamaq üçün istifadə olunduğunu görürük. Məsələn, "Uşaq şarpadan üzüqoylu yıxıldı" cümləsində "şarpadan" sözü uşağın yıxılmasının qəfil və gözlənilməz olduğunu, eyni zamanda bu hadisənin uşağın özünün və ya ətrafdakıların təəccübünə səbəb olduğunu ifadə edir. Digər nümunədəki "[Dərviş:] Ruqiyyə durub alaçığa qaçdı, orada şarpadan yıxıldı" cümləsində isə Ruqiyyənin qaçması ilə yıxılmasının arasında bir əlaqə, ani bir keçid olduğu vurğulanır. Yəni, qaçış hərəkətinin qəfil sona çatması və yıxılmanın sürəti ifadə olunur.
Qısacası, "şarpadan" sözü sadəcə "birdən-birə" mənasını verən bir zərf deyil, həm də hadisənin ani baş verməsi ilə əlaqədar təəccüb, sürət və həyəcanı özündə əks etdirən semantik cəhətləri olan bir söz birliyidir.