Ruhiyyatçı sözü Azərbaycan dilində köhnəlmiş bir termin olaraq, əsasən psixoloq mənasında işlənir. Lüğətlərdə sadəcə "psixoloq" kimi təqdim olunmasına baxmayaraq, mənası daha geniş və çoxşaxəlidir. Köhnə Azərbaycan dilində "ruhiyyat" sözü insanın daxili aləmini, əhval-ruhiyyəsini, duyğu və düşüncələrini ifadə edirdi. Beləliklə, "ruhiyyatçı" termini insanın daxili dünyasını, davranışlarını, hətta fiziki reaksiyalarını dərk edə bilən, buradan nəticələr çıxara bilən, bəzən də proqnozlaşdıran bir şəxsi ifadə edirdi.
Müasir psixologiyanın inkişafı ilə "ruhiyyatçı" termini yerini daha dəqiq və elmi terminlərə – psixoloq, psixiatr, sosioloq və s. – vermişdir. Ancaq, tarixi kontekstdə "ruhiyyatçı" sözü xüsusi bir çalar daşıyır. O, sadəcə olaraq insanların psixikasını öyrənən bir mütəxəssis deyil, insanları müşahidə etmək, onların mimikalarından, jestlərindən, danışıq tərzinin incəliklərindən, bədən dilindən istifadə edərək onların daxili aləmini dərk etmə bacarığına malik olan bir şəxsi təsvir edir.
Misal olaraq, verilən cümlədəki "Mən sadə tacir deyiləm, mən müştərinin nə kimi mətaya maraqlı olduğunu gözlərindən oxuyan bir ruhiyyatçıyam" ifadəsi, şəxsin sadə bir tacirdən daha çox müştərilərin psixologiyasını anlayaraq, onların ehtiyaclarını və istəklərini intuitiv şəkildə dərk edib öz işinə tətbiq edən bir şəxs olduğunu göstərir. Bu mənada "ruhiyyatçı" müşahidə qabiliyyəti yüksək, insan psixologiyasını anlayışına malik, kommersiya fəaliyyətində bunu istifadə edən bir şəxs kimi təqdim olunur.
Qısacası, "ruhiyyatçı" termini köhnəlmiş olsa da, insan psixologiyasına maraq və onun müşahidə olunması vasitəsi ilə insan davranışlarının təhlili bacarığını ifadə etmək üçün bədii ədəbiyyatda və ya gündəlik danışıqda simvolik mənada işlədilə bilər. Bu terminin tam müasir ekvivalenti yoxdur, çünki o, elmi dəqiqliyə deyil, daha çox intuitiv anlayışa əsaslanır.