Ruhiyyat (ər. روحية - rūḥiyya - "ruh ilə bağlı olan") sözü Azərbaycan dilində köhnə üslubda, əsasən psixologiya elminin inkişafının ilkin mərhələlərində istifadə olunmuşdur. Müasir Azərbaycan dilində “psixika”, “ruh hal”ı, “əhval-ruhiyyə” və ya daha geniş mənada “daxili aləm” kimi ifadələr daha çox üstünlük təşkil edir.
Lüğətlərdə “ruhiyyat” sözünün mənası tez-tez “psixologiya” ilə eyniləşdirilsə də, bu tam doğru deyil. “Psixologiya” bir elm sahəsi olaraq ruhi hadisələri elmi metodlarla öyrənir, “ruhiyyat” isə daha çox subyektiv, fərdi bir insanın daxili dünyasının, hisslərinin, düşüncələrinin, inanclarının və davranışlarının ümumi xüsusiyyətlərini ifadə edir. Bu mənada, ruhiyyat bir insanın və ya qrupun əhval-ruhiyyəsini, mənəvi vətəndaşlıq vəziyyətini, dünyagörüşünü əks etdirir.
Məsələn, “O, çox yüksək ruhiyyata malik bir insandı” cümləsində “ruhiyyat” sözü müsbət emosional və mənəvi vəziyyəti bildirir. Digər bir nümunə: “Qədim türk ruhiyyatı tarix boyu özünü qoruyub saxlamışdır” cümləsində isə “ruhiyyat” bir millətin ümumi mənəvi, əxlaqi və mədəni dəyərlərini, milli xarakterini ifadə edir. Həmçinin “Onun ruhiyyatı son hadisələrdən sonra dəyişmişdi” cümləsində dəyişiklik, təkamül prosesi vurğulanır.
Beləliklə, “ruhiyyat” sözü psixoloji anlayışları tam əhatə etməsə də, bir insanın və ya qrupun daxili dünyasının, mənəvi və əxlaqi keyfiyyətlərinin, ümumi əhval-ruhiyyəsinin geniş mənada təsvirinə xidmət edir. Köhnə ədəbiyyat nümunələrində istifadə olunmasına baxmayaraq, müasir Azərbaycan dilində daha dəqiq və zəngin sinonimlərin olması onun tətbiqini məhdudlaşdırır.