Rəbiüləvvəl (ərəbcə ربيع الأول - Rabīʿ al-Awwal) sözü hicri-qəməri təqviminin üçüncü ayını bildirir. "Rəbiü" (ربيع) ərəbcə "yaz", "bahar", "yaz fəsli" mənalarını verir və bu mənada bitkilərin yeni tumurcuqlanmasına, təbiətin canlanmasına işarə edir. "Əvvəl" (الأول) isə "birinci", "ilk" mənalarına malikdir. Beləliklə, Rəbiüləvvəl sözünün tam mənası "ilk yaz" və ya "yazın birinci ayı" kimi tərcümə oluna bilər. Ancaq hicri təqvimdə ay adları günəş ili ilə deyil, ayın dövrü ilə müəyyən olunduğundan bu ad "ilk bahar ayı" mənasını tam dəqiqliklə vermir. Çünki hicri təqvimdəki ayların mövsümlərlə tam üst-üstə düşməsi mümkün deyil, bu ayların günəş ilinin mövsümləri ilə tam uyğunluğu yoxdur. Bu səbəbdən Rəbiüləvvəl hicri-qəməri təqvimin üçüncü ayı kimi tərif olunması daha düzgündür.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "Rəbiü" kökünün ərəb dilində "r-b-ʕ" kökünə (نمو - numuw - böyümək, inkişaf etmək ilə əlaqəli) aid olduğunu görərik. Bu kök bir çox digər sözlərdə də, məsələn, "nəbatat" (bitkilər) sözündə də öz əksini tapır. Beləliklə, "Rəbiüləvvəl" sözü yalnız təqvim adı deyil, həm də mövsümi dəyişikliklərlə, təbiətin canlanması ilə bağlı bir məna daşıyır.
Cümlə içərisində istifadəsinə nümunələr:
- Rəbiüləvvəl ayında hava hələ isti idi. (Burada Rəbiüləvvəl ayının vaxtını göstərir.)
- Peyğəmbər (s.ə.s) Rəbiüləvvəl ayında dünyaya göz açmışdır. (Tarixi bir hadisənin vaxtını göstərir.)
- Hicri təqvimi üzrə Rəbiüləvvəl ayının 12-si oldu. (Təqvimdə ayın nömrəsini göstərir.)
Göründüyü kimi, Rəbiüləvvəl sözü əsasən tarixi və təqvim məlumatlarını ifadə etmək üçün istifadə olunur.