izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Püfkürmə (püfkürmək felindən törəmiş isim): Əsas mənası, ağızdan qısa və zəif bir hava axınının çıxarılması, yüngülcə nəfəs vermə hərəkətidir. Bu, həm də müəyyən bir məqsədlə, məsələn, bir şeyi soyutmaq, isti və ya sərinlətmək, tozu təmizləmək, və ya bir işarə vermək üçün edilə bilər. Hərəkətin özü ilə yanaşı, səsin və ya hərəkətin yaratdığı təsiri də ifadə edə bilər. Məsələn, "şüşəni püfkürməklə təmizlədi" deyərkən, yalnız hərəkət deyil, həm də hərəkətin nəticəsi - təmizlənmə nəzərdə tutulur. Bir sözlə, "püfkürmə" fəaliyyətin özü ilə yanaşı, həmin fəaliyyətin səbəb olduğu nəticəni də əhatə edir.

Mənası kontekstdən asılı olaraq müxtəlif çalarlar ala bilər. Məsələn, "uşaq şamı püfkürməklə söndürdü" cümləsində püfkürmə, şama yönəlmiş güclü bir nəfəs axını kimi qəbul edilir. Ancaq "şüşəyə püfkürmə ilə tozu təmizlədi" cümləsində isə daha zərif və yumşaq bir hava axını nəzərdə tutulur. Bəzi hallarda isə, "püfkürmə" fikir, gizli plan və s. kimi məcazi mənalarda da işlədilə bilər. Məsələn, "o, gizli planını püfkürmə kimi həyata keçirdi" ifadəsində püfkürmə, sükut və gizliliklə həyata keçirilən bir əməliyyatı bildirir.

Etimoloji baxımdan "püf" sözü türkcə köklərə malikdir və ağızdan çıxan nazik bir hava axınını ifadə edir. "-mə" isə isim düzəldici şəkilçidir. Beləliklə, "püfkürmə" sözü "ağızdan çıxan nazik hava axını" və ya "bu axının yaratdığı təsir" mənasını verir. Lüğətlərdə sadəcə "püfkürmək" felinin törəməsi kimi təqdim edilməsi, sözün zəngin məna çalarlarını tam əks etdirmir. Ona görə də, mənasının daha geniş və dəqiq şəkildə izah edilməsi vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz