Piyaləgözlü sifəti, gözün iriliyi və formasını ifadə edir. "Piyalə" sözü kiçik, sapsız, əsasən içki üçün istifadə olunan fincan deməkdir. Beləliklə, "piyaləgözlü" gözün piyaləyə bənzər, yəni iri, girdə və nisbətən dərin olduğunu bildirir. Bu ifadə əsasən gözəlliyi ifadə etmək üçün, xüsusilə də qadın gözlərini təsvir edərkən işlədilir. Gözün yalnız iriliyinə deyil, həm də formasına - girdə və dolğun olmasına vurğu edir.
Məsələn, "Piyaləgöz qız" ifadəsi qızın iri, girdə və cazibədar gözlərinə işarə edir. Bu, sadəcə "iri gözlü" ifadəsindən daha təsviri və obrazlıdır. "Piyaləgözlü" sözü poetik və ya ədəbi üslubda daha çox işlənir və gözəlliyə dair daha romantik bir təsəvvür yaradır.
Sözün etimologiyasına gəldikdə, "piyalə" fars mənşəlidir və türk dillərinə fars dilindən keçmişdir. "Gözlü" isə türk dilinin öz sözüdür və "-lı" şəkilçisi ilə sifət halına gətirilib. Beləliklə, "piyaləgözlü" tam olaraq bir tərkib söz hesab edilə bilər, bu sözün kökü fars dilindən olsa da, tərkibi və istifadəsi tamamilə türk dilinin qrammatik qaydalarına uyğundur.
Göstərilən misalda ("Biri qara dedi, biri alagöz; Bu, ceyrangöz dedi, o, piyaləgöz") "piyaləgöz" digər göz rəngləri və formalarını ifadə edən sözlərlə ("qara", "alagöz", "ceyrangöz") yanaşı qoyulub və bu, sözün gözün formasına və görünüşünə diqqət çəkdiyini bir daha təsdiqləyir. "Piyaləgözlü" sözünün sinonimləri arasında "iri gözlü", "girdə gözlü" və "dolğun gözlü" ifadələrini göstərmək olar, lakin bunlar "piyaləgözlü" sözünün ifadə etdiyi poetik və obrazlılığı tam olaraq əks etdirmir.