izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Peyləmə (feildən törəmiş isim): "Peyləmək" fellərinin isim formasidir. Əsasən iki əsas mənada işlənir: birinci mənası, bir şeyi başqasının üstünə, üst-üstə qoymaq, örtmək, yığmaq, yəni əşyaların üst-üstə düzülməsidir. Bu mənada "pey" sözü ilə əlaqədardır və "pey" sözünün "örtük, örtü, pərdə" mənalarından törəyir. Məsələn, "Taxta parçalarının peylənməsi" deyəndə taxta parçalarının üst-üstə qoyulması nəzərdə tutulur. Yəni, bir-birinin üzərinə qoyulmuş əşyaların vəziyyətini ifadə edir.

İkinci mənası isə, daha çox metaforik, məcazlı mənada işlənir və bir şeyin başqasının üzərinə, üstünə düşməsi, örtməsi, basması, əhatə etməsi mənasını verir. Bu mənada "pey" sözünün mənası ilə birbaşa əlaqə azdır, daha çox "üst-üstə düşmək", "örtmək" fellərinin ifadə etdiyi fikri ötürür. Məsələn, "Duman peyləndi, hər yeri bürüyüb" cüməsində dumanın ətrafı bürüməsi, örtməsi nəzərdə tutulur. Və ya, "Qar peyləndi, yollar bağlandı" cüməsində qarın yolları örtməsi, hərəkəti maneə törətməsi mənası vardır. Bu mənada peyləmə həm də yığışma, toplanma mənasını da ehtiva edə bilər (məsələn, "Buludlar peyləndi, yağış yağdı").

Ümumiyyətlə, "peyləmə" sözü əşyaların və ya hadisələrin fiziki və ya məcazi olaraq bir-birinin üzərinə düşməsini, örtməsini, əhatə etməsini və ya yığışmasını ifadə edir. Sözün işlənmə sahəsi əsasən təsviri və ya təbiət hadisələrini təsvir edən cümlələrdədir. Lüğətdəki tərifi isə bu genişlikdə deyil, daha qısadır. "Peyləmə" sözü, "üst-üstə qoyma", "örtmə", "əhatə etmə" sözləri ilə sinonim kimi işlədilə bilsə də, hər birinin özünəməxsus incə məna fərqləri vardır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz