izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Oxalama (Oxalamaq felindən törəmiş isim): Azərbaycan dilində "oxalamaq" feli əsasən bir şeyi diqqətlə, hərtərəfli, incəliklərinə vararaq araşdırmaq, təhlil etmək, incələmək mənasında işlənir. Lüğətlərdəki sadə izah bu feilin dərinliyini tam əks etdirmir. "Oxalama" ismi isə bu prosesin nəticəsini, yəni diqqətlə aparılan araşdırma, təhlil və ya incələmənin özünü bildirir. Belə ki, "oxalama" sözü müəyyən bir obyekt, hadisə və ya məsələ üzərində aparılan sistemli və detallı bir tədqiqatın məhsulunu, nəticəsini, hətta prosesini ifadə edə bilər.

Məsələn, "tarixçinin apardığı oxalama nəticəsində yeni faktlar aşkarlandı" cümləsində "oxalama" diqqətli və hərtərəfli tədqiqat mənasında işlənir. Digər bir nümunə: "mühəndisin layihənin oxalaması bir sıra çatışmazlıqları üzə çıxardı". Burada isə "oxalama" layihənin diqqətli və tənqidi şəkildə incələnməsi və təhlili mənasını verir. Oxalama sadəcə səthi nəzərdən keçirmə deyil; o, dərinə varan, fərziyyələr irəli sürən, müqayisələr aparan, təfərrüatlara diqqət edən bir prosesdir.

Etimoloji baxımdan, "oxu-" kökü ilə bağlı olan "oxumaq" felindən törəmə olaraq, "oxu-" kökünün "dərinə getmək", "nüfuz etmək" kimi mənaları nəzərə alındıqda, "oxalamaq" və "oxalama" sözlərinin "dərinə varan tədqiqat" mənasını daha yaxşı anlamaq mümkündür. "Oxu-" kökü həmçinin "düşünmək", "fikirləşmək" mənalarını da özündə ehtiva edir ki, bu da "oxalama" sözünün mənasını daha da zənginləşdirir. Bu baxımdan "oxalama" sadəcə bir baxışdan əldə olunan nəticə deyil, dərin düşünmə və təhlil nəticəsində əldə edilən nəticədir.

Qısaca desək, "oxalama" sözü diqqətli, dərin, hərtərəfli və tənqidi tədqiqat, təhlil və ya incələmə prosesini və ya onun nəticəsini ifadə edir və bu, lüğətlərdəki qısa izahdan daha dəqiq və geniş bir tərifdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz