Nisgillənmə: “Nisgillənmək” fellərindən törəmə isimdir. Əsas mənası bir şeyin nisgilə (incə, zərif, nazik hissələrə) ayrılması, parçalanması, dağılmasıdır. Bu parçalanma fiziki və ya məcazi ola bilər. Fiziki nisgillənmədə, məsələn, köhnə bir parça materialın lif-lif olmaqla dağılması, qurumuş bir bitkinin incə hissəciklərə çevrilməsi nəzərdə tutulur. Məcazi mənada isə, bir şeyin tədricən, hissə-hissə dağılması, zəifləməsi, itirilməsi, yox olması və ya mənəvi dəyərlərin itirilməsi, əxlaqi tənəzzül kimi hallar ifadə oluna bilər.
Etimalogiyası: Söz "nisgil" kökünə "-lənmə" işarəsiz məsdər şəkilçisinin əlavə olunması ilə əmələ gəlmişdir. "Nisgil" sözü öz növbəsində "incə", "zərif", "nazik" mənalarını ifadə edir və türk dillərinin ortaq leksikasına aiddir. Beləliklə, "nisgillənmə" sözü, əsasən, incə hissələrə ayrılma, dağılma prosesini bildirir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
• Köhnə qəzetin nisgillənməsi gözlərimi qıcıqlandırdı. (Fiziki nisgillənmə)
• Şəhərin tarixi mərkəzinin nisgillənməsi qorunma tədbirlərinin olmaması ilə əlaqədardır. (Məcazi nisgillənmə, tarixi tikililərin dağılması)
• İctimai əxlaqın nisgillənməsi narahatlıq doğurur. (Məcazi nisgillənmə, əxlaqi dəyərlərin itirilməsi)
• Qədim şəhər zamanın təsiri ilə nisgillənmiş, xarabaya çevrilmişdi. (Məcazi nisgillənmə, zamanın təsiri ilə dağılma)
• Müharibədən sonra ölkənin iqtisadiyyatının nisgillənməsinin qarşısını almaq üçün böyük səylər gərəkdi. (Məcazi nisgillənmə, iqtisadiyyatın zəifləməsi)
Fərqləndirmə: "Nisgillənmə" sözü "dağılma", "parçalanma", "sınırma", "tənəzzül" kimi sözlərlə sinonim kimi işlənə bilər, lakin "incə hissələrə ayrılma" və tədricən gerçəkləşən proses xüsusiyyəti ilə onlardan fərqlənir. Mənfi konnotasiya daşıyır.