Müfrəd sözü ərəb mənşəlidir və qrammatikada "tək" mənasını ifadə edir. Əslində, "müfrəd" sözü "tək" sözünün daha köhnə və klassik bir sinonimidir. Cəm qarşılığı olan "cəm" sözü ilə əks münasibətdə işlənir. Müasir Azərbaycan dilinin qrammatikasında "tək" termini daha çox istifadə olunsa da, "müfrəd" termini, xüsusilə də ədəbiyyatda, elmi əsərlərdə və qrammatika ilə bağlı müzakirələrdə hələ də rast gəlinir.
Sözün istifadəsinə nümunələr:
- “Həmin cümlədə fellərin müfrəd forması işlənib.” (Burada "müfrəd" sözü fellərin tək halda olduğu mənasını verir.)
- “Bu sözün müfrəd və cəm formaları var.” (Bu cümlədə “müfrəd” sözü sözün tək formasını ifadə edərək, cəm formasından fərqləndirir.)
- "Əsərdə müfrəd ismlərin daha çox işlənməsi diqqət çəkir." (Bu cümlədə "müfrəd" sözü ismin tək halda işlənməsini göstərir.)
Qeyd edək ki, "müfrəd" sözü yalnız qrammatika kontekstində deyil, bəzən daha geniş mənada da istifadə oluna bilər. Məsələn, "müfrəd hadisə", "müfrəd nümunə" kimi ifadələrdə "müfrəd" sözü tək, nadir, fərdi mənasında işlənə bilər. Lakin bu istifadə formaları qrammatik mənasından bir qədər fərqlənir və daha çox üslubi bir funksiya daşıyır.
Ümumiyyətlə, "müfrəd" sözü zəngin bir tarixə malik olan və müasir Azərbaycan dilinin leksikasında öz yerini qoruyub saxlayan bir termindir. Həm də qrammatik terminlərin əvəzolunmaz bir hissəsidir.