Mücəssəm sözü ərəb mənşəli olub, "تَجَسَّمَ" (təcəssəmə) felindən törəmişdir. Bu fel "cisim halına gəlmək", "cəsədlənmək", "maddi bir forma almaq" mənalarını ifadə edir. Beləliklə, "mücəssəm" sözü əsasən bir ideyanın, anlayışın, hissin və ya abstrakt bir varlığın konkret, maddi bir forma alması, cisim halına gəlməsi mənasını verir. Sadəcə "canlanmış" və ya "konkret maddi bir şəkil almış" ifadələri ilə məhdudlaşdırmaq onun zəngin mənasını tam əks etdirmir.
Sözün istifadəsi kontekstdən asılı olaraq müxtəlif çalarlar daşıya bilər. Məsələn, "qorxu onun üzərində mücəssəm olmuşdu" cümləsində qorxu duyğusu konkret bir şəkildə, məsələn, titrəmə, solğunluq və s. şəkildə ifadə olunmuşdur. Yəni, qorxu abstrakt bir duyğu olaraq qalmayıb, maddi aləmdə müşahidə oluna bilən əlamətlərlə özünü göstərib.
Başqa bir nümunə olaraq, "ədalət mücəssəmi" ifadəsi, ədalətin konkret bir şəxsdə, həmin şəxsin əməllərində və davranışlarında tam təcəssüm etdiyini bildirir. Burada "mücəssəm" sözü ideal bir anlayışın real həyatda təcəssüm tapmasını ifadə edir.
Sifət kimi işləndiyində "mücəssəm obraz", "mücəssəm qorxu", "mücəssəm ədalət" kimi ifadələr yaradır. Bu isə sözün həm sifət, həm də isim kimi istifadəsinin mümkünlüyünü göstərir. Müəyyən bir əşyanı, hadisəni təsvir edərkən "mücəssəm" sözü o obyektin konkretliyinə, maddi varlığına vurğu edir. Bu isə onu "canlı", "gerçək", "aydın" kimi sözlərdən fərqləndirir.
Qısaca, "mücəssəm" sözü, bir ideyanın, anlayışın və ya duyğunun konkret, maddi və müşahidə oluna bilən bir forma almasını ifadə edən, zəngin məna çalarlarına malik bir sözdür.