Məşrutiyyət sözü, əslində "məşrutə" sözünün məsdər forması olub, "məşrutə"nin (konstitusiya) tətbiq olunması, həyata keçirilməsi, hökm sürməsi mənasını verir. Ərəb mənşəli olan "şərət" (شرط) kökündən törəmişdir. "Şərət" şərt, qanun, qaydalar mənasını ifadə edir. "Məşrutə" isə "şərtlərlə məhdudlaşdırılmış, qanunlarla tənzimlənmiş" deməkdir. Beləliklə, məşrutiyyət, hökmdarın hakimiyyətinin konstitusiya və ya yazılı qanunlarla məhdudlaşdırılması, qanunlara əsaslanan bir idarəetmə sisteminin mövcudluğu deməkdir. Bu sistemdə, hökmdarın səlahiyyətləri müəyyən edilmiş hüquqi çərçivə daxilində həyata keçirilir və qanun qarşısında hər kəs bərabərdir.
Osmanlı imperiyasının tarixində məşrutiyyət, uzun müddət davam edən mütləq monarxiyadan sonra qəbul edilmiş nisbətən yeni bir idarəetmə forması idi. Mətndə “bu dəxi heç kəsin yuxusuna gəlməz bir vaqiə idi” ifadəsi, Osmanlı dövlətində məşrutiyyətin tətbiqinin gözlənilməzliyinə və dərin sosial-siyasi dəyişikliklərin başlanğıcına işarə edir. Bu, əsrlər boyu mütləq hakimiyyətə alışmış bir imperiya üçün böyük bir dönüş nöqtəsi idi. Məşrutiyyətin qəbulu, xalqın siyasi həyatına müəyyən dərəcədə qatılmasına və hökumətin fəaliyyətinə nəzarətin artmasına gətirib çıxardı.
Məşrutiyyət anlayışı müxtəlif cümlələrdə fərqli kontekstlərdə istifadə oluna bilər. Məsələn: "Ölkə məşrutiyyət dövrünü yaşayırdı" (məşrutiyyət sisteminin hökm sürdüyü bir dövrü ifadə edir), "Onun hakimiyyəti məşrutiyyət prinsiplərinə əsaslanırdı" (hakimiyyətin qanunlara əsaslanmasını göstərir), "Məşrutiyyətin tətbiqi böyük çətinliklərlə üzləşdi" (məşrutiyyətin həyata keçirilməsindəki maneələri ifadə edir).