Mənfəətpərəstlik

izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mənfəətpərəstlik sözü Azərbaycan dilində geniş yayılmış və çoxmənalı bir termindir. Əsasən, öz mənfəətini, xeyrini hər şeydən üstün tutma, şəxsi maraqların hər şeydən önə çəkilməsi kimi başa düşülür. Lüğətlərdə sadəcə "öz mənfəətini, öz xeyrini güdmə" kimi tərif edilməsi sözün zəngin məna çalarlarını tam əks etdirmir.

Mənfəətpərəstlik, sadəcə öz maraqlarını güdməkdən daha çox, bu maraqları təmin etmək üçün müxtəlif vasitələrdən, bəzən də etik olmayan davranışlardan istifadə etməni nəzərdə tutur. Bu, həm maddi, həm də mənəvi faydaları əhatə edə bilər. Məsələn, bir insan mənfəətpərəstlikdən irəli gələrək şəxsi qazanc naminə dostlarını satar, ədalətsiz davranışlarda tapar, ya da həqiqəti gizlədər.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "mənfəət" fars mənşəli olub "fayda, qazanc" mənasını verir. "-pərəst" əlavəsi isə "sevən, pərəstiş edən" mənasını ifadə edir. Yəni, sözün kökündə öz faydasını sevən, ona pərəstiş edən şəxsin obrazı dayanır.

Mənfəətpərəstliyin müxtəlif dərəcələri və təzahür formaları mövcuddur. Bəzi hallarda bu, sadəcə özünə qayğı göstərmək, öz hüquqlarını qorumaq kimi qəbul edilə bilər, amma həddini aşdıqda özbaşınalığa, riyakarlığa, dələduzluğa və başqa mənfi əməllərə gətirib çıxarır.

Cümlə içərisində istifadəsinə nümunələr:

  • Onun hərəkətlərindəki mənfəətpərəstlik hamını hiddətləndirdi.
  • Şirkətin rəhbərliyinin mənfəətpərəstlik siyasəti işçilərin etirazına səbəb oldu.
  • Sözləri arasındakı mənfəətpərəstlik əlamətləri açıq-aşkar görünürdü.
  • Mənfəətpərəstlik insanı yalnızlığa aparır.

Yekun olaraq, mənfəətpərəstlik, öz maraqlarını hər şeydən üstün tutmağı, bu maraqları təmin etmək üçün hər hansı vasitədən istifadə etməyi ifadə edən mürəkkəb və çoxşaxəli bir anlayışdır. Onun həm müsbət, həm də mənfi tərəfləri mövcuddur və kontekstdən asılı olaraq qiymətləndirilməlidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz