ÜZLƏŞDİRMƏK (f.) - Cinayət prosesində iştirak edən şəxsləri (şahidləri, ittiham olunanları) bir-biri ilə qarşı-qarşıya gətirmək, onların ifadələrini bir-biri ilə müqayisə etmək, ziddiyyətləri aşkara çıxarmaq və həqiqəti müəyyən etmək məqsədilə aparılan istintaq hərəkətidir. Bu proses, cinayət hadisəsi ilə bağlı verilən ifadələrin doğruluğunu, etibarlılığını yoxlamağa, ziddiyyətli məqamları aydınlaşdırmağa və faktlara daha aydınlıq gətirməyə xidmət edir.
Üzləşdirmə zamanı hər bir şəxsə suallar verilir, ifadələri təkrarən dinlənilir və onların arasındakı uyğunsuzluqlar müəyyən edilir. Proses zamanı iştirakçılar bir-birinə cavab vermək, fikirlərini əsaslandırmaq və ittihamları rədd etmək imkanına malik olurlar. Üzləşdirmənin əsas məqsədi həqiqəti aşkara çıxarmaq, cinayətdə günahkar olan şəxsi müəyyən etmək və ya günahsızlığı sübut etməkdir.
Üzləşdirmənin düzgün aparılması cinayət prosesinin ədalətli və obyektiv olmasına töhvə verir. Lakin, üzləşdirmə zamanı şəxslərə təzyiq göstərilməməli, onların hüquqları pozulmamalıdır. Əks halda, əldə edilən məlumatların etibarlılığı şübhə altına düşə bilər. Üzləşdirmənin nəticələri istintaq materiallarının ayrılmaz hissəsi hesab olunur və məhkəmədə dəyərləndirilir.
Etimologiya: "Üzləşdirmək" feili "üz" və "ləşdirmək" morfemlərindən əmələ gəlmişdir. "Üz" - qarşı-qarşıya olmaq, "ləşdirmək" isə - bir işi etmək, hərəkətə gətirmək mənasındadır. Beləliklə, sözün mənası qarşı-qarşıya gətirmək, qarşılaşdırmaq kimi təfsir oluna bilər.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
- İstintaqçı şahidləri bir-biri ilə üzləşdirdi.
- Təqsirləndirilən şəxslərin üzləşdirilməsi istintaqın vacib mərhələsidir.
- Onların ifadələrindəki ziddiyyətlər üzləşdirmə zamanı aşkara çıxdı.
- Şahidlərin üzləşdirilməsi ilə həqiqət ortaya çıxdı.