izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Turpəng (Brassica napus) Xaççiçəklilər (Brassicales) fəsiləsinə, Kələmkimilər (Brassicaceae) yarımfəsiləsinə aid, bir və ya ikiillik, əkinçilikdə geniş yayılmış, texniki əhəmiyyətli bitkidir. Adətən, yüksək boylu, möhkəm gövdəyə malik, iri, tüklü yarpaqlara və sarı rəngdə, kiçik çiçəklərdən təşkil olunmuş çiçək qruplarına (söndələrə) sahibdir. Bitkinin toxumundan yüksək keyfiyyətli yağ (turpəng yağı) alınır ki, bu yağ qida sənayesində geniş istifadə olunur. Bundan başqa, turpəngin toxumu yem kimi də istifadə oluna bilir. Turpəngin bəzi sortları yem üçün, bəziləri isə texniki məqsədlər üçün becərilir.

İkinci məna olaraq, "turpəng" adı bəzən sarı çiçəkləri olan və əkin sahələrində alaq kimi qəbul edilən müxtəlif bitkilərə də aid edilə bilər. Bu istifadə daha çox regional olaraq yayılmışdır və botaniki dəqiqliyə malik deyil. Bu hallarda, konkret alaq bitkisinin növünü müəyyən etmək üçün əlavə məlumat lazımdır. Belə ki, "sarı çiçəkli alaqotu" ifadəsi çox geniş məna kəsb edir və bir neçə fərqli bitki növünü əhatə edə bilər.

Etimoloji baxımdan, "turpəng" sözünün mənşəyi tam aydın deyildir, lakin fars dilindən götürülmə ehtimalı yüksəkdir. Sözün əsasını təşkil edən "turp" sözü kələmkimilər fəsiləsinə aid başqa bitkilərlə (məsələn, turp) etimoloji əlaqəyə malikdir və əsasən "kök" mənasını ifadə edir. "-pəng" əlavəsi isə bəlkə də bitkinin xüsusiyyətlərinə işarə edir.

Cümlə içərisində istifadə nümunələri:

  • Bu il fermerlər turpəng əkininə daha çox yer ayırdılar.
  • Turpəng yağı salatlarda geniş istifadə olunur.
  • Tarlada sarı çiçəkli turpəng alaqları bitib.
  • Turpəngin toxumundan yüksək keyfiyyətli yağ çıxarılır.
Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz