izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Tolstoyçuluq (rus. толстовство): Lev Nikolayeviç Tolstoyun fəlsəfi, əxlaqi və sosial-siyasi baxışlarını əks etdirən ideya və təlimlər sistemidir. Bu termin, Tolstoyun əsərlərində və həyatında öz əksini tapan, hüquq, din, ictimai quruluş və insan münasibətləri ilə bağlı orijinal düşüncələrini ifadə edir. Tolstoyçuluğun əsasında qeyri-zorakılıq, sülhpərvərlik, sadə həyat tərzi, özünü təkmilləşdirmə və xristian əxlaqının radikal şəkildə tətbiqi dayanır.

Tolstoy öz əsərlərində (xüsusilə "Anna Karenina", "Qaranlıq səltənət", "Dirilmə" kimi romanlarında) öz dövrünün ictimai quruluşunu və mədəniyyətini, xüsusilə burjuaziyanı və onun dəyərlərini kəskin tənqid edir, patriarxal kəndli mövqeyindən çıxış edərək bu quruluşun əxlaqi cəhətdən iflasını göstərir. O, mülkiyyətin pis olduğunu, bütün insanların bərabər olduğunu və zorakılığın hər hansı bir formada qəbuledilməz olduğunu vurğulayır. Tolstoy həmçinin, dövlətin insan həyatında əhəmiyyətini inkar edərək, anarxist və ya pasifist ideyalara yaxın mövqe tutur.

Tolstoyçuluq, özünün radikal və həyat tərzinə təsir edən təlimləri ilə bir çox tənqidçinin diqqətini cəlb etmişdir. Bəziləri onu "kəndli utopizmi" adlandırarkən, digərləri onun əxlaqi təlimlərinin insanlığın tərəqqisinə kömək edə biləcəyini düşünürdülər. Ancaq Tolstoyçuluğun əsas ideyaları – sülh, qeyri-zorakılıq, ədalət və insanpərvərlik – bu gün də aktual olaraq qalır və müxtəlif sosial hərəkatlar tərəfindən ilham mənbəyi kimi istifadə olunur.

Tolstoyçuluq termini sadəcə Tolstoyun fəlsəfəsini deyil, həm də onun təlimlərini izləyən və tətbiq edən hərəkatı və onların fəaliyyətini əhatə edir. Bu baxımdan, Tolstoyçuluq həm bir ideya sistemi, həm də bir sosial fenomen kimi nəzərdən keçirilməlidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz