Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "tiyançı" sözü ümumiyyətlə "bax qırçı" kimi izah olunur. Lakin bu izah kifayət qədər dəqiq və əhatəli deyil. Daha geniş və dəqiq bir izah vermək üçün "tiyançı" sözünün etimologiyasına, mənasına və istifadə sahələrinə nəzər salmaq lazımdır.
"Tiyançı" sözü, ehtimal ki, köhnə türk dillərindən gəlmə olub, "tiyan" (səpinti, töküntü, çöp-palçıq) və "-çı" (iş görən şəxs) şəkilçisinin birləşməsindən əmələ gəlib. Beləliklə, "tiyançı" sözü əsasən səpinti, töküntü, çöp-palçıq yığan, təmizləyən, yəni təmizlik işləri ilə məşğul olan şəxsi ifadə edir. Lüğətlərdə verilən "bax qırçı" mənası, bu ümumi mənanın daha konkret bir tətbiqidir. Yəni, "tiyançı" bütün növ təmizlik işləri ilə məşğul olan kəs olduğu halda, "bax qırçı" xüsusilə bax və digər kənd təsərrüfatı tullantılarını təmizləməklə məşğul olan şəxsi bildirir.
Sözün istifadəsi coğrafiyaya görə də fərqlənə bilər. Məsələn, bəzi bölgələrdə "tiyançı" daha geniş mənada, hər hansı bir təmizlik işçisi üçün istifadə olunarkən, digər bölgələrdə daha dar mənada, yalnız bax qırçı üçün işlədilə bilər. Bu səbəbdən, "tiyançı" sözünün mənasını tam dəqiqləşdirmək üçün sözün istifadə olunduğu kontekstin nəzərə alınması zəruridir.
Cümlə içində istifadəsinə nümunələr:
- "O, həyətin tiyançısı idi və hər səhər həyəti təmizləyirdi."
- "Kənddəki tiyançı, bütün kəndin təmizliyindən məsuldur."
- "Bax qırçısı yəni tiyançı, bütün günü baxları təmizləməklə keçirdi."
Nəticə olaraq, "tiyançı" sözünün "bax qırçı" mənası, onun geniş mənasının yalnız bir hissəsidir. Sözün tam mənasını anlamaq üçün onun etimologiyası, coğrafi istifadə sahəsi və kontekst nəzərə alınmalıdır. Daha dəqiq və tam tərif "səpinti, töküntü, çöp-palçıq yığan və təmizləyən şəxs, xüsusilə də kənd təsərrüfatı tullantılarını təmizləyən şəxs (bax qırçı)" kimi verilməlidir.